Słowniczek

A


ADMINISTRATOR
Administrator (potocznie admin) - informatyk zajmujący się zarządzaniem całością lub wydzieloną częścią systemu informatycznego lub sieci komputerowej, odpowiadający za jej sprawne działanie. Do zadań administratora należy nadzorowanie pracy serwerów, dodawanie i kasowanie kont użytkowników sieci, ochrona przed wirusami, konfiguracja komputerów, instalowanie oprogramowania itp.
Wyróżnia się administratorów:
administrator systemu
administrator sieci
baz danych
serwerów
poszczególnych usług typu fora dyskusyjne, czaty itp, gdzie rola administratora sprowadza się do moderowania.
Aby móc pełnić swoje funkcje administrator zwykle posiada w danym systemie konto o najwyższych uprawnieniach.


ADRES ELEKTRONICZNY
Adres elektroniczny to termin prawniczy, którego definicja zawarta jest w ustawie dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Adres elektroniczny to oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej.
Adesami elektronicznymi są np.: adresy e-mail, adres stron internetowych, adres IP komputera, numer telefonu komórkowego (jeśli można na nim odbierać i wysyłać e-maile).
Adres e-mail (ang. electronic mail address) - adres poczty elektronicznej, umożliwiający przesyłanie wiadomości w sieci komputerowej.
Typowy adres składa się z indywidualnej nazwy użytkownika, znaku @ oraz nazwy serwera pocztowego lub domeny, np. jan.kowalski@wsb.poznan.pl.


ADSERWER
Adsrewer (ang. advertising server)
Rozwiązanie wspomagające dostarczanie właściwych reklam do określonych odbiorców. Dostarcza danych o internautach: jaką tematyką się interesowali, ile czasu spędzili na poszczególnych stronach. Umożliwia reklamowy billing. Każda odsłona banneru na danej stronie jest rejestrowana, można więc zleceniodawcy przedstawić szczegółowy raport na temat oglądalności jego reklam.


ALIAS INTERNETOWY
Alias internetowy - to alternatywny (dodatkowy) atrakcyjny i łatwy do zapamiętania adres URL, lub adres poczty elektronicznej, np.
http://twoja_nazwa.nazwa.pl
zamiast
http://www.serwer.pl/~user/konto/twoja_nazwa/
Alias zwiększa popularność danej strony, powoduje łatwiejsze zapamiętanie jej adresu. Wiele firm udostępnia płatne lub bezpłatne serwisy aliasowe dla adresów World Wide Web lub poczty elektronicznej np: imie@tryk.pl zamiast imie.nazwisko@poczta.serwer.elka.pw.edu.pl - aliasy są też często dodatkową usługą w płatnej ofercie.


ARPANET
Arpanet (ang. Advanced Research Projects Agency Network) - pierwsza sieć rozległa oparta na rozproszonej architekturze i protokole TCP/IP. Jest bezpośrednim przodkiem Internetu. Istnieje do dzisiaj.

Historia
Arpanet powstała jako inicjatywa Departamentu Obrony (Pentagonu) rządu USA. W 1957 roku po szoku wywołanym wysłaniem sputnika w kosmos przez ZSRR powołano rządową agencję ARPA, której zadaniem było obserwowanie i wspieranie inicjatyw powstających na uczelniach w USA, które miały szczególne znaczenie dla obronności USA.
W 1967 roku odbyła się konferencja naukowa ARPA na temat technicznych możliwości budowy rozległych sieci komputerowych o rozproszonym zarządzaniu. Przewodnią ideą tej konferencji było ustalenie, czy możliwe jest za pomocą komputerów skonstruowanie takiej sieci łączności, która by nie posiadała central (które wróg może łatwo zniszczyć), lecz umożliwiała automatyczne wyszukiwanie połączeń między dowództwem i oddziałami polowymi nawet przy dużym stopniu zniszczenia infrastruktury telekomunikacyjnej kraju. Okazało się to potencjalnie możliwe. Najciekawsze rozwiązanie zaproponował Alex McKenize z Uniwersytetu Stanford, który zaproponował ideę pakietu informacji z przypisanym do niej adresem, który by automatycznie krążył po sieci "szukając" swojego odbiorcy tak, jak to się dzieje z listami pocztowymi. ARPA zdecydowała się wesprzeć projekt Alexa McKenzie, który stworzył kilkudziesięcioosobowy zespół, pracujący na Uniwersytecie Stanford, UCLA, i Uniwersytecie Utah[1]. Zespół ten stworzył zręby protokołu TCP (pierwotnie nazwanego IMP) oraz w 1968 wykonał pokaz automatycznego routingu połączeń w sieci liczącej kilkanaście serwerów rozproszonych na tych trzech uniwersytetach.
W latach 1967-1972 eksperymentalna sieć rozrastała się na kolejne uczelnie, a rozrost ten był hojnie wspierany finansowo przez ARPA. W ramach tej sieci utworzono Network Working Group (NWG) liczącą ok. 100 osób, która zaczęła, korzystając już z sieci, wymieniać się informacjami i wynikami swoich eksperymentów za pomocą dokumentów zwanych RFC. Można powiedzieć, że była to zapowiedź późniejszej IETF. Badania te (i rozwój sieci) były częściowo tajne, gdyż równolegle z pracami naukowców cywilnych trwały prace nad zaimplementowaniem ich do celów wojskowych.
W 1972 roku ARPA zdecydowała się odtajnić protokół TCP/IP i zezwoliła na przyłączanie do Arpanetu lokalnych sieci akademickich. Pierwszą siecią akademicką przyłączoną do Arpanetu była sieć na kampusie UCLA.
W latach 1972-1979 kolejne uczelnie USA przyłączały się do projektu Arpanetu i jednocześnie ARPA śledziła wszystkie nowinki techniczne wymyślane na uczelniach i część z nich przekazywała na rzecz tajnych projektów wojskowych. Wielu akademickich użytkowników Arpanetu zaczęło nazywać tę sieć Internetem, ze względu na to, że łączyła ona wiele różnych sieci lokalnych.
W 1980 roku, po kilku efektownych włamaniach crackerów do serwerów Arpanetu, ARPA zdecydowała się rozdzielić całkowicie wojskową część Arpanetu od części akademickiej. Część wojskowa nadal ma nazwę Arpanet, zaś część cywilna została już oficjalnie nazwana Internetem i zaczęła się od tej pory rozwijać samodzielnie.
O obecnie istniejącym wojskowym Arpanecie (prawdopodobnie Milnet) niewiele oficjalnie wiadomo.



B


BANNER
Banner (z ang. sztandar, transparent) jest formą reklamy, komunikatu lub innego przekazu.
Banner jako przedmiot rzeczywisty to najczęściej wydrukowany na płachcie materiału przekaz informacyjny lub reklamowy.
W Internecie banner to szeroki pasek, przekazujący treści informacyjne bądź reklamowe. Najczęściej jest wykonany w technologii Macromedia Flash, wcześniej były to głównie animowane pliki graficzny (GIF), czasami stosowane są pliki jpeg, teoretycznie może to też być applet języka Java, ostatnio prawie niespotykane. Animacje w formacie Macromedia Flash, mimo że atrakcyjniejsze wizualnie, wymagają jednak, aby użytkownik miał zainstalowaną w systemie i aktywną specjalną wtyczkę do ich odtwarzania. Nie wszyscy reklamodawcy zdają sobie sprawę z tego, że taka animacja nie zostanie wyświetlona u niektórych użytkowników. Bannery zazwyczaj zaopatrzone są w linki, które odsyłają do strony reklamowanego produktu.


BAZA DANYCH
Baza danych to zbiór informacji zapisanych w ściśle określony sposób w strukturach odpowiadających założonemu modelowi danych. W potocznym ujęciu obejmuje dane oraz program komputerowy wyspecjalizowany do gromadzenia i przetwarzania tych danych. Program taki (lub zestaw programów) nazywany jest "Systemem zarządzania bazą danych" - ang. DataBase Management System (DBMS). Należy pamiętać, że w ścisłej nomenklaturze przez bazę danych rozumiemy zbiór danych, który zarządzany jest przez system DBMS.
Bazy danych operują głównie na danych tekstowych i liczbowych, lecz większość współczesnych baz umożliwia przechowywanie danych binarnych typu: grafika, muzyka itp.


BEZPIECZNY INTERNET
Bezpieczny Internet - akcja mająca na celu zapewnienie bezpieczeństwa młodym internautom, narażonym na wejście na strony pornograficzne, wulgarne, promujące narkotyki i sekty.
.W roku szkolnym 2003/2004 akcja "Bezpieczny Internet" we współpracy z Centrum Młodzieży im. Dr Henryka Jordana organizowała konkurs, w trzech kategoriach (szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne). Dotyczył on utworzenia grafiki komputerowej, prezentacji, lub strony HTML. Werdykt Jury Konkursu został ogłoszony na Zamku w Niepołomicach (woj. małopolskie).
http://www.bezpiecznyinternet.pl/


BUTTON
Button (z ang. przycisk) - wizualna w formie reklama internetowa polegająca na umieszczeniu na stronach internetowych odpowiednio przygotowanego obrazka, po kliknięciu w obszar którego użytkownik zostaje przeniesiony na stronę reklamodawcy. Jest to odpowiednik tzw. bannera, zajmujący o wiele mniej miejsca i nie utrudniający użytkownikowi przeglądania stron. W celu ujednolicenia rozmiarów obrazków, przyjęto zasadę, że rozmiar reklamy nie powinien przekraczać 160 na 70 pikseli i nie powinien zajmować więcej niż 20 kilobajtów.
Buttony są wykorzystywane m.in.: przy wzajemnym reklamowaniu się spokrewnionych tematycznie stron, przy dobrowolnym promowaniu sprawdzonych serwisów a także podczas reklamowania produktów programów partnerskich.



C


CACHE PRZEGLĄDARKI
Nazwa cache oznacza też miejsce na dysku twardym, w którym przeglądarka internetowa przechowuje odwiedzone uprzednio strony (lub części stron) WWW. Ma to na celu przyspieszenie przeglądania stron internetowych, gdyż nie ma potrzeby ściągania odwiedzonych już stron z Internetu.


CHAT
Chat (ang. - rozmowa, czyt. chăt), używana jest również spolszczona nazwa czat - rodzaj internetowej pogawędki i jedna z usług internetowych.
Wyraz chat, będący zapożyczeniem, zagnieździł się w slangu informatycznym. Najpowszechniejszym znaczeniem tego słowa jest portal internetowy służący do komunikacji wielu osób w tzw. pokojach. Zwykle istnieją dwa rodzaje rozmowy - prywatna, której przebieg mogą śledzić tylko dwie osoby oraz publiczna, dostępna dla wszystkich zalogowanych użytkowników. W większości chatów są również graficzne emotikony, stworzone dla ułatwienia ekspresji emocji. Taka forma chata jest w większości oparta o aplet Java.
Podobną funkcjonalność oferuje IRC. Ma on dużo lepiej rozbudowane mechanizmy zarządzania pokojami (tam nazywanymi kanałami) oraz uprawnieniami użytkowników.
Od słowa chat powstały inne wyrażenia, takie jak chatownik (ewentualnie czatownik) - osoba korzystająca z chata (czata), oraz chatować (czatować) - rozmawiać za pośrednictwem chata.


CMS
CMS, Content Management System (ang. dosłownie "system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację i rozbudowę serwisu WWW przez personel nietechniczny. Kształtowanie treści i sposobu ich prezentacji w serwisie zarządzanym poprzez CMS odbywa się za pomocą prostych w obsłudze interfejsów użytkownika, zazwyczaj w postaci stron WWW zawierających rozbudowane formularze.
Podstawowym zadaniem platform CMS jest oddzielenie treści (zawartości informacyjnej serwisu) od wyglądu (sposobu jej prezentacji). Po wprowadzeniu nowych informacji przez uprawnionego redaktora system przenosi je do bazy danych, jednocześnie wypełniając nimi odpowiednie miejsca na stronach WWW. Wykorzystanie szablonów stron sprawia, że zmiana koncepcji graficznej całego serwisu sprowadza się do przygotowania i zamiany szablonu, przy czym system nie powinien narzucać żadnych ograniczeń kompozycyjnych. Dzięki takiemu podejściu proces publikacji w Internecie staje się prosty - specjaliści mogą skoncentrować się na swojej pracy i korzystać ze swoich ulubionych aplikacji użytkowych (np. edytorów tekstu). Każda strona WWW generowana jest dynamicznie, w oparciu o szablony i zawartość baz danych - dynamika oznacza więc w tym przypadku zawsze aktualne informacje w serwisie.
W ostatnich latach platformy CMS znacznie ewoluowały, dodając m.in. możliwość elastycznej i dynamicznej modyfikacji już nie tylko treści, ale i struktury.
Systemy zarządzania treścią zazwyczaj oparte są na bazach danych oraz na językach skryptowych (server-side) lub specjalistycznym oprogramowaniu po stronie serwera. CMS może być formą oprogramowania klienckiego, które do aktualizacji strony może używać takie protokoły jak FTP. Coraz częściej wykorzystywane są złożone techniki opisu struktur dokumentów (np. XML).
Większość systemów CMS jest napisanych w języku dynamicznym (ASP, Python, PHP, itd. ).


COOKIES
Ciasteczka (ang. cookies) to niewielkie informacje tekstowe, wysyłane przez serwer WWW i zapisywane na twardym dysku użytkownika. Domyślne parametry ciasteczek pozwalają na odczytanie informacji w nich zawartych jedynie serwerowi, który je utworzył. Ciasteczka są stosowane najczęściej w przypadku liczników, sond, sklepów internetowych czy stron wymagających logowania.
Mechanizm ciasteczek został wymyślony przez byłego pracownika Netscape Communications - Lou Montulliego.
Ciasteczka mogą zawierać rozmaite rodzaje informacji o użytkowniku danej strony WWW i "historii" jego łączności z daną stroną (a właściwie serwerem). Zazwyczaj wykorzystywane są do automatycznego rozpoznawania danego użytkownika przez serwer, dzięki czemu może on wygenerować stronę ściśle dedykowaną. Umożliwia to tworzenie spersonalizowanych serwisów WWW, obsługi logowania, "koszyków zakupowych" w internetowych sklepach itp.
Zastosowanie ciasteczek do sond i liczników internetowych wygląda następująco - serwer może łatwo sprawdzić, czy z danego komputera oddano już głos lub też czy odwiedzono daną stronę, i na tej podstawie wykonać odpowiednie operacje i zaserwować użytkownikowi dedykowaną stronę. Schematyczny sposób wykorzystywania ciasteczek przy obsłudze licznika internetowego, wykluczającego przeładowania (zwiększanie liczby odwiedzin przy odświeżeniu strony)
Część serwisów korzysta z ciasteczek jako sposobu przenoszenia między stronami loginu i zaszyfrowanego hasła (rozwiązanie mniej bezpieczne), lub też spreparowanej informacji o zalogowaniu (rozwiązanie bezpieczne). Dzięki czemu nie jest konieczne logowanie na każdej podstronie. Wyłączenie obsługi ciasteczek uniemożliwia zalogowanie się, dlatego też nieco doskonalszy jest mechanizm sesji w PHP, który działa podobnie (przekazuje za pomocą ciasteczek dane o zmiennej sesji), lecz gdy będą one wyłączone, użyje parametrów w adresie (przekazywanie metodą GET).



D


DMOZ
Open Directory Project (zwany także DMoz od Directory Mozilla) to otwarty katolog stron WWW, utrzymywany na serwerach koncernu Time Warner, w którym zarówno drzewo kategorii jak i wszelkie wpisy są redagowane przez wspólnotę redaktorów - ochotników.
Ideą projektu było stworzenie obszernego, bezpłatnego i stale rozwijanego katalogu stron WWW, w którym każdy wpis jest sprawdzony i opisany przez człowieka (przewodnie hasło ODP brzmi "humans do it better", czyli "Ludzie robią to lepiej"). Tak redagowany katalog pod względem liczby opisanych stron WWW nie może wygrać z automatycznymi wyszukiwarkami, takimi jak np: Google, ale zawarte w nim opisy są zgodne z faktyczną treścią stron i znajdują się w odpowiednich kategoriach tematycznych. Katalog jest więc użyteczny, gdy szukamy nie jednej konkretnej strony, lecz najbardziej przydatnych stron związanych z pewnym tematem lub zawierających interesujące nas treści.
Aktualność katalogu poprawiają automatyczne mechanizmy - takie jakie robozilla, które systematycznie przeglądają kategorie i zaznaczają wpisy zdezaktualizowane, na przykład w wyniku zniknięcia danej strony.
Katalog zawiera obecnie około 5 milionów stron w około 590 tysiącach kategorii, utworzonych i obsługiwanych przez 71 tysięcy redaktorów, w tym ponad 15 tysięcy aktywnych (dane z marca 2006 roku).
W kategorii World:Polska jest obecnie ponad 70 tysięcy stron opublikowanych po polsku oraz 315 redaktorów (dane z marca 2006 roku).
Dostęp do katalogu, jak i zgłaszanie propozycji wpisów jest bezpłatne, a jego zawartość jest udostępniana w postaci aktualizowanego co tydzień pliku w formacie opartym na RDF na zasadach wolnej licencji ODP, zbliżonej do typowych licencji Open Content, na przykład GNU FDL.
Wiele wyszukiwarek i portali, np. Google, a wśród polskich portali Wirtualna Polska, pobiera co pewien czas całą zawartość ODP i włącza ją we własne katalogi. Wpisanie strony do ODP powoduje więc, że po jakimś czasie trafia ona wraz z odpowiednim opisem do wielu liczących się wyszukiwarek. Na stronach katalogu ODP nie ma żadnych reklam i projekt działa na zasadach non-profit.


DNS
DNS (ang. Domain Name System) to system serwerów oraz protokół komunikacyjny zapewniający zamianę adresów znanych użytkownikom Internetu na adresy zrozumiałe dla urządzeń tworzących sieć komputerową. Dzięki wykorzystaniu DNS nazwa mnemoniczna, np. pl.wikipedia.org może zostać zamieniona na odpowiadający jej adres IP, czyli 145.97.39.135.
Adresy DNS składają się z domen internetowych rozdzielonych kropkami. Dla przykładu w adresie Wikipedii org oznacza domenę funkcjonalną organizacji, wikipedia domenę należącą do fundacji Wikimedia, a pl polską domenę w sieci tej instytucji. W ten sposób możliwe jest budowanie hierarchii nazw, które porządkują Internet.
DNS to złożony system komputerowy oraz prawny. Zapewnia z jednej strony rejestrację nazw domen internetowych i ich powiązanie z numerami IP. Z drugiej strony realizuje bieżącą obsługę komputerów odnajdujących adresy IP odpowiadające poszczególnym nazwom.


DOKUMENT ELEKTRONICZNY
W informatyce dokument elektroniczny jest to dokument w postaci pliku tekstowego, graficznego, muzycznego lub mieszanego będącego wynikiem pracy z danym programem komputerowym, dającego się zapisać, a następnie odczytać. Posiada cechy dokumentu czyli potwierdza prawdziwość zaistnienia danego wydarzenia, okoliczności, zjawiska oraz cechy pliku.


DOMENA FUNKCJONALNA
Domeny (internetowe) funkcjonalne możemy podzielić na domeny funkcjonalne najwyższego rzędu, są to między innymi:
.com (od ang. commercial - komercyjny) - domena firm komercyjnych
.org (od ang. organisation - organizacja) - domena organizacji non-profit
.net (ang. sieć) - domena firm i osób związanych z internetem
.biz (skrót od zniekształconego, slangowego am. business - biznes) - alternatywna domena dla firm i przedsięwzieć komercyjnych
.name (ang. - nazwisko) - domena dla osób prywatnych
.info (od ang. information - informacja) - domena dla stron informacyjnych
(pełna lista domen najwyższego poziomu)
oraz domeny fukcjonalne narodowe inaczej domeny drugiego poziomu, np. w Polsce:
.com.pl
.org.pl
.net.pl
.art.pl (ang. art - sztuka) - domena związana ze sztuką i kulturą
.sex.pl (ang. sex - seks) - domena stron erotycznych
.info.pl
.sci.pl (od ang. science - nauka) - domena instytutów naukowych, naukowców i stron naukowych
.chem.pl (od chemia lub chemistry) - domena stron i firm chemicznych
edu.pl (od ang. education - edukacja) - domena szkół, uczelni i instytutów
.gsm.pl (GSM) - domena dla stron związanych z telefonią komórkową
agro.pl (od łac. nazwy rolnictwa) - domena stron związnych z rolnictwem
priv.pl - domena stron prywatnych


DOMENA INTERNETOWA
Domena internetowa to element adresu DNS wykorzystywanego do nazywania urządzeń w Internecie. Dla przykładu adres Wikipedii pl.wikipedia.org składa się z trzech nazw domenowych rozdzielonych kropkami.
Aby lepiej zrozumieć sens domeny internetowej dobrze jest przeanalizować elementy adresu Wikipedii. org to domena najwyższego poziomu mająca najbardziej ogólne znaczenie - przypisywana jest stronom wszystkich organizacji z USA. wikipedia to nazwa domeny wykupionej przez fundację Wikimedia i odnosi sie do projektu o nazwie Wikipedia. Domena pl identyfikuje jego polską wersję.
Jak widać na powyższym przykładzie domeny tworzą hierarchię, która pozwala katalogować komputery w sieci według pewnych kategorii, dzięki czemu adresy internetowe stają się uporządkowane, co ułatwia poruszanie się w miliardach stron dostępnych w globalnej składnicy informacji. W sieci informacje poruszają się prawie z prędkością światła i nie odległość geograficzna ma największe znaczenie podczas szukania potrzebnych wiadomości. Domeny internetowe są podstawą nawigacji w wirtualnej przestrzeni, bo wyznaczają kierunki w przestrzeli ludzkiej wiedzy. Każda z nazw domenowych może zawierać litery, cyfry lub znak '-' , a duże i małe litery nie są odróżniane.


DOSTĘPNOŚĆ
Dostępność (ang. accessibility) - nauka oraz zbiór standardów opisujących metody i wytyczne tworzenia serwisów WWW w sposób umożliwiający wygodny dostęp jak najszerszemu gronu odbiorców. Dostępne serwisy mogą być bez trudu wykorzystywane przez osoby niewidzące, niedowidzące, użytkowników mniej popularnych przeglądarek czy platform mobilnych.
Standardy określające dostępność dla użytkowników niepełnosprawnych to WAI (wydany przez W3C) oraz Section 508 (obowiązujący zgodnie z prawem USA). Wszystkie jednostki organizacyjne państw UE są zobowiązane na mocy dyrektywy eEurope 2002 zapewnić dostęp do swoich serwisów bez dyskryminowania użytkowników. Także Ustawa o Dostępie do Informacji Publicznej zawiera taki zapis.


DOWNLOAD
Download (ang.), także: ściąganie, potocznie zwane zasysaniem - w informatyce, proces przeciwny do uploadu, polegający na pobieraniu plików lub innych danych z sieci (m.in. serwera, stron WWW, klientów FTP, klientów P2P). Słowo upowszechniło się również jako nazwa działu lub miejsca na stronie internetowej zawierającej pliki udostępnione do ściągnięcia.



E


E-LERNING
E-learning - nauczanie na odległość z wykorzystaniem technik komputerowych i internetu, oznacza wspomaganie dydaktyki za pomocą komputerów osobistych, CDROM i Internetu. Pozwala na ukończenie kursu, szkolenia, a nawet studiów bez konieczności fizycznej obecności w sali wykładowej. Wspiera również tradycyjny proces nauczania. E-learning to tylko jeden z elementów edukacji, dlatego edukacja w czasie rzeczywistym dotyczy znacznie obszerniejszego zasięgu usług niż e-learning.
Narzędzia e-learningu to specjalnie przygotowane programy komputerowe BSCW (ang. Basic Support for Cooperative Work) czy CSCW (ang. Computer Supported Cooperative Work), strony internetowe, fora dyskusyjne, poczta elektroniczna, czat, wideo-konferencja.



F


FAQ
FAQ (ang. Frequently Asked Questions) - to zbiory "często zadawanych pytań" i odpowiedzi na nie, tworzone głównie po to aby uwolnić się od ciągłego odpowiadania na stale powtarzające się i nudne (dla odpowiadającego) pytania.
Oryginalnie, skrót ten powstał w armii USA i został wymyślony przez jednego z generałów w trakcie wojny secesyjnej. Rekrutom w armii USA wręcza się po dziś dzień komplet "FAQ-ów" z interesujących ich dziedzin, aby nie męczyli starszych kolegów niepotrzebnymi pytaniami. Szybko wymawiany skrót "FAQ" brzmi jak jedno z angielskich przekleństw (fuck), i prawdopodobnie stąd pochodzi jego popularność. Zwyczaj ten został następnie zaadaptowany przez admistratorów pierwszych uczelnianych serwerów komputerowych w USA, tworzących zrąb ówczesnego Internetu, którzy zaczęli tworzyć takie dokumenty i wysyłać je jako odpowiedzi na ciągle powtarzające się pytania początkujących użytkowników.
Szczególnie duże ilości FAQ-ów zostały stworzone przez stałych użytkowników grup newsowych, gdzie przyjęła się zasada, że każda szanująca się grupa musi mieć swojego FAQ-a. Netykieta każe, żeby nie wysyłać pytania na grupę przed przeczytaniem FAQa. W praktyce jednak ludzie bardzo rzadko stosują się do tego wymogu.
Oprócz tego FAQ-i są często stosowane w wielkich korporacjach (wręcza się je świeżo zatrudnianym pracownikom), na stronach internetowych, są dołączane do programów komputerowych, wykorzystują je kanały IRC i mają one także wiele innych zastosowań.
FAQ-i początkowo stosowane dla wygody administratorów serwerów stały się także wygodnymi dokumentami ułatwiającymi standaryzację wielu rozwiązań technicznych stosowanych w Internecie. W początkowym okresie rozwoju internetu stała wymiana FAQ-ów między administratorami i uzgadnianie jednolitych odpowiedzi na niektóre, podstawowe pytania była formą ujednolicania wielu z tych standardów. Obecnie rolę tę przejęły takie organizacje jak IETF i W3C, które stworzyły swoją własną, jednolitą w formie wersję rozbudowanych FAQ-ów zwanych RFC.


FIRE FOX
Firefox - przeglądarka internetowa, oparta na silniku Gecko, tworzona przez Fundację Mozilla oraz wolontariuszy. Początkowo nazywała się Phoenix, potem Mozilla Firebird i Firebird; obecną nazwę nosi od 9 lutego 2004. Firefox jest jedną z najczęściej używanych aplikacji na licencji Open Source, a o jego popularności świadczy 100 milionów pobrań w ciągu niecałego roku od daty premiery wersji 1.0.
Najnowsze wydanie Firefoksa to 1.5.0.4 (z dnia 2 czerwca 2006). Dostępne jest ono również w polskiej wersji językowej.


FIREWALL
Zapora sieciowa (ang. firewall - ściana/zapora przeciwpożarowa, często mylnie tłumaczone jako zapora ogniowa, ściana ognia) - jeden ze sposobów zabezpieczania sieci/komputera/serwera przed intruzami. Termin określający sprzęt komputerowy wraz ze specjalnym oprogramowaniem bądź samo oprogramowanie blokujące niepowołany dostęp do sieci komputerowej, komputera, serwera itp. na której straży stoi.
Zapory sieciowe są zwykle stawiane na styku dwóch sieci komputerowych, np. Internetu i sieci lokalnej (LAN) (wtedy zapora pracuje często dodatkowo jako router), oraz na ważnych serwerach (ich ochrona). Na zaporze można zdefiniować specjalna strefę DMZ, która izoluje od wewnętrznej sieci serwery udostępniające usługi na zewnątrz.
Typy zapór sieciowych
filtrujące: monitorują przepływające przez nie pakiety sieciowe i przepuszczają tylko zgodne z regułami ustawionymi na danej zaporze (zapora pracująca dodatkowo jako router). Zwykle w niewielkich sieciach jest zapora sprzętowa, bądź dedykowany komputer z systemem operacyjnym Linux. Obecnie najczęściej wykorzystywana metoda filtrowania w Linuksie to reguły oparte na iptables. Dostępne są także zamknięte komercyjne rozwiązania programowe, z których wiele posiada bardzo wymyślne własności i rozbudowany system konfiguracji oraz wachlarz możliwych do zintegrowania rozwiązań, pozwalających nie tylko na analizę i filtrowanie pakietów IP, ale także na sprawdzanie poprawności pakietów z punktu widzenia wyższych warstw modelu ISO/OSI a nawet na prowadzenia ochrony antywirusowej.
oprogramowanie komputerów stacjonarnych: udostępnia wybrane porty do połączeń "z zewnątrz" monitorując ruch, udostępnia także połączenia na zewnątrz komputera wybranym usługom/programom. Często zintegrowane z ochroną antywirusową (na przykład Norton Internet Security)
pośredniczące (proxy): wykonujące połączenie w imieniu użytkownika (przykład: zamiast uruchomienia sesji ftp do systemu zdalnego uruchamiamy sesję ftp na naszej zaporze i dopiero stamtąd uruchamiany połączenie z systemem zdalnym. Zabezpieczające działanie proxy polega w tym wypadku na blokowaniu wszelkich pakietów niepoprawnych z punktu widzenia protokołu ftp, które przy bezpośrednim połaczeniu mogłyby być może być obsłużone przez nasz lokalny system, oraz na udostępnieniu możliwości zarządzania i kontroli kto i kiedy oraz w jaki sposób korzysta z usługi FTP).
Współcześnie często pracująca zapora sieciowa jest hybrydowym rozwiązaniem analizującym pakiety w każdej warstwie od warstwy sieciowej, aż do warstwy aplikacji, oraz umożliwiającym realizację złożonych polityk bezpieczeństwa oraz integrację z systemami IDS.
Nazwa się wzięła od instalacji zakładanej w samochodach, która w trakcie wypadku zabezpiecza pasażerów przed zgnieceniem przez silnik lub pożarem. Według innej teorii nazwa pochodzi od terminu określającego w budownictwie grubą ognioodporną zaporę, zabezpieczającą część budynku przed rozprzestrzenianiem się ognia w przypadku pożaru.


FORUM DYSKUSYJNE
Forum dyskusyjne - jest przeniesioną do struktury stron WWW formą grup dyskusyjnych, które służy do wymiany informacji, poglądów między osobami o podobnych zainteresowaniach przy użyciu przeglądarki internetowej.
Fora dyskusyjne są obecnie bardzo popularną formą grup dyskusyjnych w internecie. Prowadzą je praktycznie wszystkie portale, większość wortali, znaczna liczba ISP. Są one także powszechne na stronach wielu instytucji, czasopism, przedsiębiorstw, uczelni itp. a także spotykane są liczne fora zakładane zupełnie prywatnie.
Zasady działania typowego forum:
Fora dyskusyjne od strony technicznej są zazwyczaj rozbudowanymi skryptami działającymi w technologii CGI, PHP lub ASP, które tworzą osobiście administratorzy stron WWW lub też adaptują z gotowych skryptów, z których wiele jest dostępnych jako wolne oprogramowanie.
Zazwyczaj oprogramowanie do prowadzenia forum pozwala zdefiniować jego właścicielowi lub administratorowi kilka początkowych forów, które są podzielone na tematy zwane czasami wątkami. Wątki te mogą już zazwyczaj tworzyć sami użytkownicy poprzez napisanie nowej wiadomości do danego forum. Następni inni użytkownicy mogą odpisywać na wiadomość, która rozpoczęła wątek, co prowadzi do kontynuacji wątku.
Wybranym, szczególnie aktywnym użytkownikom administrator może przydzielać prawa moderatorów, które pozwalają im tworzyć nowe fora, kasować wiadomości, blokować wątki itp. zazwyczaj zgodnie z obowiązującymi na danym forum regułami postępowania (użytkownicy muszą stosować sie do przyjętego regulaminu). Na wielu rozbudowanych forach istnieją całe hierarchie moderatorów, o różnym zakresie praw i obowiązków, kontrolowane przez administratorów forów, z kolei na innych moderatorzy są demokratycznie wybierani przez ogół użytkowników, lub nawet po prostu losowo wybierani.
Rodzaje forów
Podstawowe rodzaje forów to:
fora anonimowe - które nie wymagają od użytkownika rejestracji;
fora pół-anonimowe - w których dopuszcza się użytkowników całkowicie anonimowych, zaś proces rejestracji jest uproszczony i nie zawiera w sobie procedury potwierdzenia tożsamości (tego rodzaju fora są obecnie najczęściej spotykane, nieraz wymagają podania adresu e-mail);
restrykcyjne - wymagające od użytkownika zarejestrowania się, przy czym proces rejestracji jest tak skonstruowany, że wymaga potwierdzenia tożsamości poprzez np. odesłanie zwrotnego maila;
fora prywatne - tworzone z myślą o z góry określonej grupie użytkowników i niedostępne dla osób postronnych.
Oprócz tego fora mogą być:
płaskie - tzn. składające się z jednego forum, na którym wszystkie kolejno pojawiające się wątki są sortowane chronologicznie lub alfabetycznie;
ustrukturalizowane - czyli składające się z jedno- lub wielowarstwowej struktury forów, stworzonej zazwyczaj przez administratora. FTP FTP (File Transfer Protocol, ang. protokół transmisji plików) jest protokołem typu klient-serwer, który umożliwia przesyłanie plików z i na serwer poprzez sieć TCP/IP. Protokół ten jest zdefiniowany przez IETF w RFC 959. FTP jest protokołem 8-bitowym, dlatego nie wymaga specjalnego kodowania danych na postać 7-bitową, tak jak ma to miejsce w przypadku poczty elektronicznej (patrz standardy MIME, base64, quoted-printable, uuencode). Do komunikacji wykorzystywane są dwa połączenia TCP. Jedno z nich jest połączeniem kontrolnym za pomocą którego przesyłane są np. polecenia do serwera, drugie natomiast służy do transmisji danych m.in. plików. FTP działa w dwóch trybach: aktywnym i pasywnym, w zależności od tego, w jakim jest trybie, używa innych portów do komunikacji. Jeżeli FTP pracuje w trybie aktywnym, korzysta z portów 21 dla poleceń (połączenie to jest zestawiane przez klienta) oraz 20 do przesyłu danych. Połączenie nawiązywane jest wówczas przez serwer. Jeżeli FTP pracuje w trybie pasywnym wykorzystuje port 21 do poleceń i port o numerze > 1024 do transmisji danych, gdzie obydwa połączenia zestawiane są przez klienta. W sieciach ukrytych za firewallem komunikacja z aktywnymi serwerami FTP jest możliwa, tylko pod warunkiem, jeżeli odpowiednie porty na firewallu (routerze) są zwolnione. Możliwe jest zainstalowanie wielu serwerów FTP za jednym i tym samem routerem. Warunkiem jest rozdzielenie portów przez router dla każdego serwera.



G


GADU-GADU
Gadu-Gadu to popularny polski komunikator internetowy dla systemu Windows, tworzony przez firmę Gadu-Gadu Sp. z o.o. (dawniej SMS-Express.com Sp. z o.o.). Udostępnia między innymi możliwość przesyłania plików, prowadzenia konferencji i rozmów głosowych. Jest programem typu adware - korzystający z niego zmuszeni są do oglądania reklam. Wykorzystuje własny (zamknięty) protokół komunikacji. Nie posiada zabezpieczeń autoryzacji użytkownika, w zamian wbudowano w niego filtr antyspamowy (od wersji 7.0 build 23). W testowych wersjach z rodziny 6.x pojawiło się szyfrowanie połączenia za pomocą protokołu SSL, jednakże w żadnej oficjalnej wersji nie jest ono wykorzystywane. Użytkownicy Gadu-Gadu są identyfikowani w systemie za pomocą numerów, podobnie jak w ICQ. Od początku 2005 roku możliwe jest wykonywanie rozmów telefonicznych w ramach technologii VoIP. 14 lutego 2006 roku w wyniku zakończenia współpracy z operatorem easyCALL usługa Telefon Gadu-Gadu została zastąpiona przez usługę Nagłos (autorskie rozwiązanie spółki).
Dzienna liczba unikalnych użytkowników to blisko 2,5 miliona osób, a łączna liczba osób korzystających z Gadu-Gadu wynosi ponad 5 milionów.
Oficjalna wersja programu nie zawiera mechanizmu obsługi wtyczek, ale istnieje nieoficjalny dodatek o nazwie PowerProject (dawniej PowerGG), który dodaje do Gadu-Gadu tę możliwość. Powstał także program Banner Killer 2 usuwający reklamy z Gadu-Gadu, jednak jest on niezgodny z regulaminem Gadu-Gadu.
Ostatnio w modzie jest ustawianie pionowych opisów w Gadu-Gadu. Oryginalny komunikator nie posiada takiej możliwości. Istnieją pewne triki umożliwiające napisanie pionowego opisu, jednak programiści wyszli na przeciw oczekiwaniom użytkowników tworząc programy do generowania pionowych opisów. Przykladem takiego programu może być PionOpis.
regulaminu korzystania z serwisu Gadu-Gadu z dnia 15 maja 2006 r. korzystanie z serwisu Gadu-Gadu jest dozwolone wyłącznie za pomocą programu Gadu-Gadu. Korzystanie z serwisu Gadu-Gadu za pomocą innych aplikacji, jak również za pomocą zmodyfikowanego programu Gadu-Gadu jest traktowane jako naruszenie regulaminu. W związku z tym wszystkie inne niż oryginalny program Gadu-Gadu komunikatory mogą korzystać wyłącznie z protokołu Gadu-Gadu, ale nie z serwerów Gadu-Gadu. Protokół jest nieudokumentowany, został jednak odtworzony przez niezależnych programistów.


GMAIL
Gmail to bezpłatny serwis webmail oferujący skrzynki poczty elektronicznej o pojemności powyżej 2720 MB, prowadzony przez Google Inc. Wchodząc na stronę Google z amerykańskiego IP czasami można zobaczyć link do rejestracji w systemie. Jest to swoista akcja promocyjna, gdyż oficjalna data startu usługi nie jest ustalona.
Firma Google Inc. zapowiedziała uruchomienie swojej nowej usługi 1 kwietnia 2004 r., co przez wiele osób zostało uznane za żart primaaprilisowy, głównie z uwagi na niespotykane dotąd parametry pojemności konta pocztowego - 1 GB pojemności. 1 kwietnia 2005 roku, w pierwszą rocznicę powstania Google powiększyło pojemność konta pocztowego o kolejny gigabajt (do 2 GB) oraz dodało algorytm w aplikacji, który powiększa konto arytmetycznie o kilka megabajtów dziennie (obecnie przyrost jest jednak trochę wolniejszy).
Gmail posiada prosty w obsłudze, choć zaawansowany technicznie webmail, który przy przechodzeniu do innego folderu nie odświeża całej strony, a tylko wymagające tego elementy. W Gmailu nie wyświetlają się reklamy graficzne, a jedynie mogą pojawiać się reklamy tekstowe Google, które nie wymuszają podejmowania akcji przez użytkownika. W odróżnieniu od wielu innych darmowych kont pocztowych, w Gmailu na końcu wysyłanych wiadomości nie są dodawane reklamy. Dostępny jest też uproszczony interfejs zoptymalizowany dla telefonów komórkowych (Gmail Mobile).
Interfejs użytkownika konta pocztowego Gmail dostępny jest obecnie w 38 językach i umożliwia sprawdzanie pisowni, w tym również w języku polskim. Nowe opcje pojawiają się zwykle najpierw w wersji anglojęzycznej. Zmiana wersji językowej jest prosta i dokonuje się jej w ustawieniach Gmaila.


GOOGLE
Google - wyszukiwarka internetowa, stworzona przez Amerykańską firmę Google Inc.. Jej celem jest skatalogowanie wszystkich możliwych informacji i udostępnienie ich za pomocą Internetu.
Nazwa wyszukiwarki jest grą słów i pochodzi od matematycznego terminu googol, oznaczającego 10100. Nazwa miała też odzwierciedlać zamierzenia firmy do objęcia indeksacją jak największej liczby stron ze światowych zasobów Internetu. Ponoć nazwa powstała poprzez przekręcenie przez inwestora nazwy Googol, jak miała się nazywać początkowo firma. Aby uniknąć komplikacji bankowych, założyciele zdecydowali pozostać przy tej nazwie.
W chwili obecnej, Google ma możliwość przeszukiwania stron internetowych, grup dyskusyjnych Usenet, zdjęć i grafik, nowości z serwisów informacyjnych oraz kilku innych, wymienionych dalej w tym artykule. Wedle danych z lutego 2005 roku, Google indeksuje ponad 8.05 miliarda stron WWW, około 1.2 miliarda zdjęć i grafik oraz 1 miliard wiadomości Usenet. Większość przeszukiwanych informacji gromadzona jest w uproszczonym formacie na serwerach Google (za pomocą buforowania ich zawartości), dzięki czemu są one dostępne nawet po ich usunięciu z oryginalnego źródła.


GRUPY DYSKUSYJNE
Grupy dyskusyjne (ang. Usenet) to światowego zasięgu systemem wymiany informacji przy użyciu internetu, znanym także jako niusy (po polsku), tudzież angielskich news. Usługa pozwalająca na automatyczną wymianę poczty elektronicznej lub innego rodzaju pisanych komunikatów w obrębie pewnej grupy osób. Działanie swoje opierają na protokole NNTP (ang. Network News Trasport Protocol). W sieci newsów wyróżnia się serwery i czytniki. Serwery zajmują się przesyłaniem artykułów między sobą i udostępnianiem ich części.
Podział grup
1)Ze względu na ich dostępność:
Grupy dyskusyjne mogą mieć różny charakter, jeśli chodzi o bierny i czynny dostęp do nich. Mogą one być:
zamknięte - tzn. być dostępne tylko dla wybranej grupy osób (np: grupy przeznaczone dla pracowników jednej firmy),
półotwarte - tzn. dostępne dla wszystkich, ale pod pewnymi warunkami, (np. po udowodnieniu swoich kwalifikacji),
moderowane - czyli dostępne dla wszystkich, ale wysyłane nań komunikaty są cenzurowane przez specjalną osobę,
otwarte dla zarejestrowanych - czyli dostępne dla wszystkich, którzy się doń zapisali i niecenzurowane,
całkowicie otwarte - czyli dostępne także dla tych, którzy się do nich nie zapisali.
2)Ze względu na stosowaną technologię
E-mailowe listy dyskusyjne
Grupy funkcjonujące w hierarchii Usenetu
Grupy dyskusyjne dostępne przez strony WWW - które są często zwane też forami dyskusyjnymi
Intranetowe grupy dyskusjne - dostępne tylko w ramach sieci lolalnej danej instytucji lub firmy.
Zasady korzystania z grup
W niemal wszystkich grupach dyskusyjnych obowiązują mniej lub bardziej restrykcyjne zasady, za których nieprzestrzeganie można zostać wykluczonym z grupy lub przynajmniej narazić się na swoisty ostracyzm, polegający na ignorowaniu wysyłanych przez siebie komunikatów. Prawie we wszystkich grupach obowiązują ogólne zasady netykiety, które są często uzupełniane o dodatkowe zalecenia zbierane w tzw. FAQ-ach danych grup.
Najbardziej typowe zachowania, które nie są lubiane w grupach uzyskały swoje nazwy. Są to m.in.:
spamowanie - czyli wysyłanie masowo niechcianych przez innych komunikatów w rodzaju reklamy, "łańcuszków szczęścia" itp.,
trollowanie - czyli celowe rozpoczynanie i następnie podtrzymywanie niepotrzebnych sporów, czynione tylko dla samej radości spierania się,
flamowanie - czyli niepotrzebne, agresywne reagowanie na spam lub trolling.
W wielu publicznych grupach tworzą się samoistnie struktury użytkowników zwane popularnie TWA czyli Towarzystwa Wzajemnej Adoracji. Osoby należące do TWA narzucają często nieformalny zbiór zasad, za naruszenie którego grozi masowy "atak" członków TWA, wspierają się nawzajem w dyskusjach, gdy któryś z członków TWA zostanie "napadnięty" i ogólnie narzucają "klimat" danej grupy.
Swoistą odmianą grup dyskusyjnych są też listy dystrybucyjne, których zadaniem jest nie tyle umożliwianie dyskusji, co raczej rozsyłanie do grupy subskrybentów e-maili tworzonych przez właściciela takiej listy.



H


HAKER
Haker (ang. hacker) - w kontekście bezpieczeństwa hakerem określa się osobę, której umiejętności pozwalają na uzyskanie nieautoryzowanego dostępu do zasobów komputera poprzez ominięcie jego zabezpieczeń. Osoby, które robią to nielegalnie, nazywa się też crackerami. Nazwę cracker propagują hakerzy skupieni w społeczności hakerskiej, którzy rozwijają wolne oprogramowanie i odcinają się od przestępców.
Hakerzy-włamywacze działają z różnych pobudek: dla niektórych jest to chęć zysku możliwego do uzyskania przy pomocy wykradzionych danych, dla innych: uzyskanie rozgłosu i wywołanie zamieszania. Część z nich twierdzi, że włamując przyczynia się do zwiększenia dbałości administratorów o zabezpieczenia. Ten argument odrzuca większość społeczeństwa. Specjaliści wskazują, że włamywacz może dokonać szkód nawet mimowolnie, wskutek błędu lub niedostatecznej wiedzy.
Hakerzy z grupy "białych kapeluszy" starają się odkryć potencjalne zagrożenia, zanim zostaną odkryte przez włamywaczy. Niektórzy spośród "czarnych" uważają jednak, że wobec opieszałości producentów oprogramowania w publikowaniu łatek poprawiających bezpieczeństwo, jedynie bezpośrednia groźba w postaci exploita może ich skłonić do energiczniejszego działania.


HIPERŁĄCZE
Hiperłącze (ang. hyperlink) to zamieszczone w dokumencie elektronicznym (tekstowym, graficznym, wideo, animacji, PDF, HTML) odwołanie do innego dokumentu lub innego miejsca w danym dokumencie. Odwołanie takie związane jest z fragmentem tekstu lub obrazem - uaktywnienie hiperłącza (kliknięcie lub nadejście odpowiedniego momentu) powoduje otwarcie dokumentu docelowego.
Koncepcja hiperłącza jest integralnie związana z pojęciem hipertekstu i pojawiła się już, jako idea, w pracach Paula Otleta przed II wojną światową; potem była sukcesywnie rozwijana w pracach Vannevara Busha, Teda Nelsona i Douglasa Engelbarta. Współcześnie koncepcja hiperłącza jest najbardziej znana z prac Tima Berners-Lee, jako podstawa WWW.
System hiperłączy pozwala na budowę złożonych dokumentów odwołujących się do rozmaitych źródeł - dobrym przykładem są tu aplikacje pakietów biurowych Microsoft Office czy Open Office. W pakietach biurowych hiperłącze, jako element hipertekstu, pojawiło się w pierwszej połowie lat 90., w wersji 6 dla DOS procesora tekstu WordPerfect, w którym można było wstawiać hiperłącza odwołujące się do innych miejsc w danym dokumencie lub do innych dokumentów WordPerfecta.
Hiperłączami w dokumentach procesorów tekstu są np. odwołania prowadzące od poszczególnych pozycji spisu treści, skorowidza, wykazu ilustracji i innych elementów aparatu naukowego w dokumencie do odpowiednich miejsc w treści tego dokumentu. Współcześnie stosuje się też hiperłącza prowadzące do witryn w Internecie.


HOST
Host to komputer centralny, komputer macierzysty.
1)Komputer włączony do sieci połączeniem stałym, posiadający stały adres, udostępniający swoje usługi użytkownikom łączącym się ze swoich komputerów. Powszechną praktyką jest współistnienie na jednym hoście wielu usług, np. WWW, FTP i SSH. Komputer lokalny użytkownika nazywany jest wtedy zdalnym terminalem (ang. remote terminal).
2)Każdy komputer podłączony do Internetu lub innej sieci używającej protokołu TCP/IP i posiadający unikalny adres IP. Jeżeli użytkownik łączy się z Internetem dzwoniąc do swojego dostawcy usług internetowych, jego komputer otrzymuje dynamiczny adres IP i na czas trwania połączenia staje się hostem. 3)W tym znaczeniu "host" jest po prostu dowolną maszyną uczestniczącą w wymianie danych przez sieć.
W publikacjach angielskojęzycznych jako czasownik to host - dostarczać infrastrukturę dla usług komputerowych. Przykładowo wyrażenia to host Web server lub hosted by mogą odnosić się do firmy zapewniającej sprzęt, oprogramowanie oraz połączenie dla czyjejś witryny WWW.


HOSTING
Hosting to udostępnianie przez dostawcę usług internetowych zasobów serwerowni.
Typowa usługa zwłaszcza w zakresie wynajmu platform pod serwery HTTP - web hosting.
Najczęściej w internecie można znaleźć darmowe hostingi. Jednak nie są one najlepsze. O znacznie lepszych parametrach są konta płatne, ale ze względu na cenę większość osób wybiera opcję "darmowe". Wtedy muszą się liczyć z tym, że na stronie WWW będą musieli umieścić banner, link (zwany hiperłączem) lub inne reklamy do strony, na której zakładamy hosting.


HTML
HTML (ang. HyperText Markup Language, hipertekstowy język znaczników) to język składający się ze znaczników (ang. tags) stosowany do pisania stron WWW. HTML jest teoretycznie aplikacją SGML-a.
Jego pierwsza wersja została opracowana przez Tima Berners-Lee w 1989 roku, który w tym czasie był konsulatantem do spraw oprogramowania pracującym dla CERN. Pierwotnie składał się on z kilkunastu znaczników umożliwiających wyświetlanie tekstu wraz z odsyłaczami do innych tekstów. Rewolucyjność pomysłu polegała na tym, że użytkownik przeskakujący do innego tekstu nie musiał w ogóle wiedzieć gdzie fizycznie znajduje się interesujący go tekst. Była to tzw. zerowa wersja HTML.
Historia
Wraz z rozwojem sieci WWW, a zwłaszcza jej upowszechnianiem, pojawiła się potrzeba dołączania do tekstów tabel, grafiki i plików multimedialnych, w wyniku czego zaczęły powstawać kolejne wersje HTML-a. Wersje te były rozwijane przez firmy produkujące przeglądarki stron WWW, bez wzajemnych konsultacji, co doprowadziło do częściowej niekompatybilności wersji HTML-a zaimplementowanych w przeglądarkach różnych producentów.
Próbą odpowiedzi na tę sytuację było stworzenie W3C czyli World Wide Web Consortium, organizacji która zajmuje się ustanawianiem wspólnych standardów HTML-a, a także innych spraw związanych z pisaniem stron WWW.
Kolejne "oficjalne" wersje HTML-a są uzgadnianie przez szeroką dyskusję ekspertów i przedstawicieli zainteresowanych firm i następnie definiowane za pomocą SGML-a. Pierwszą taką oficjalną wersją HTML-a był HTML 2, którego niewątpliwym sukcesem było to, że wszystkie ważniejsze przeglądarki takie jak Internet Explorer i Netscape są w zasadzie z nim zgodne.
Drugą wersją HTML-a, którą udało się uzgodnić w trakcie tzw. wojny przeglądarek, czyli ostrej i nie zawsze uczciwej konkurencji między Microsoftem i Netscape, była wersja 3.2.
wersją HTML-a jest wersja 4.01, która próbuje wydzielić zarządzanie wyglądem strony do kaskadowych arkuszy stylów (CSS). HTML 4.01 okazał się jedynie częściowym sukcesem w dziedzinie standaryzacji, gdyż wsparcie dla CSS w większości przeglądarek było przez wiele lat niepełne i zawierało wiele mniejszych i większych niekompatybilności. Niekompatybilności te stają się jednak z czasem coraz mniejsze, i pisanie stron obsługiwanych poprawnie przez wiele przeglądarek jest łatwiejsze niż w czasach wojen edytorowych.


HTTP
HTTP (ang. Hypertext Transfer Protocol) to protokół sieci WWW (World Wide Web). Obecną definicję HTTP stanowi RFC 2616. Właśnie za pomocą protokołu HTTP przesyła się żądania udostępnienia dokumentów WWW i informacje o kliknięciu odnośnika oraz informacje z formularzy. Zadaniem stron WWW jest publikowanie informacji - natomiast protokół HTTP właśnie to umożliwia.
Protokół HTTP jest tak użyteczny, ponieważ udostępnia znormalizowany sposób komunikowania się komputerów ze sobą. Określa on formę żądań klienta dotyczących danych oraz formę odpowiedzi serwera na te żądania. Jest zaliczany do protokołów stateless (bezstanowy), z racji tego, że nie zachowuje żadnych informacji o poprzednich transakcjach z klientem, po zakończeniu transakcji wszystko "przepada" - z tego powodu tak bardzo spopularyzowały się cookies.



I


ICQ
ICQ - pierwszy komunikator internetowy wyprodukowany w listopadzie 1996 roku przez izraelską firmę Mirabilis. Jest to narzędzie pozwalające na bezpośredni kontakt z innymi użytkownikami tej usługi. Nazwa ICQ jest swoistą grą słów - pochodzi od wyrażenia I Seek You (dosłownie Szukam Cię).
Historia
Firma Mirabilis została założona w lipcu 1996 roku przez czwórkę młodych ludzi: Yairiego Goldfingera, Arika Vardiego, Sefi Vigisera i Amnona Amira. Chcieli stworzyć nową formę komunikacji internetowej - coś pomiędzy listą mailingową i IRC-em. Ich obserwacje doprowadziły do prostych wniosków - liczba użytkowników internetu rośnie w coraz szybszym tempie. Są podłączeni do internetu, ale brakuje sieci, która umożliwiała by im łatwą oraz darmową (płaci się tylko za połączenie do internetu) komunikację z innymi - w czasie rzeczywistym i z każdego miejsca na ziemi. W listopadzie 1996 roku, zaledwie cztery miesiące po rozpoczęciu swej działalności, firma Mirablis wypuściła pierwszą wersję komunikatora ICQ. Początki były oczywiście skromne - kilkaset zarejestrowanych użytkowników i nadzieja, że setki zamienią się wkrótce w tysiące. Było to całkiem realne - bowiem każdy użytkownik zachęcał swoich przyjaciół (tylko po to, żeby z nim porozmawiać, bez żadnych korzyści majątkowych) do ściągnięcia programu. Utworzyło to swoistą reakcję łańcuchową. ICQ zostało błyskawicznie umieszczone na popularnych serwisach z plikami - m.in. na Tucows.com. W roku 1997 miały miejsce 2 rekordy. Są one niczym, w porównaniu z dzisiejszą sytuacją, ale na ówczesne czasy były czymś przełomowym. W maju został zarejestrowany 850 000. użytkownik, a w lipcu zanotowano ponad 100 000 użytkowników online (jednocześnie dostępnych). Ponadto, w tym samym roku uruchomione zostały czaty; doszła także możliwość wskazania swoich zainteresowań w katalogu publicznym, w celu łatwiejszego poznania innych ludzi. Wkrótce zostały także rozpoczęte prace nad klientami na inne systemy operacyjne - m.in. na Linuksa i Solarisa.
Zasada działania
Usługa składa się z serwera pod adresem icq.mirabilis.com oraz klienta, oba elementy systemu komunikują się za pomocą protokołu UDP. Aby skontaktować się z kimś, wystarczy wysłać wiadomość. Możemy również taką osobę poprosić o autoryzację by dodać ją do listy kontaktowej - dzięki temu tworzymy swoją internetową grupę znajomych. Każda osoba przy rejestracji dostaje swój jedyny i niepowtarzalny numer identyfikacyjny (UIN - Universal Internet Number). Liczba aktywnych kont ICQ przekracza 150 mln, aczkolwiek jej szybki wzrost został zahamowany przez pojawienie się konkurencyjnych produktów, przede wszystkim AIM (AOL) i MSN Messenger (Microsoft).
Główną możliwością jest oczywiście kontaktowanie się w sposób pisemny z drugą osobą mającą konto na ICQ. Ale są jeszcze inne opcje:
plików na zasadzie P2P
SMS-ów
wysyłanie e-kartek (Greetings Cards)
granie w proste, flashowe gry - niektóre mają możliwość potyczki 2 graczy jednocześnie
wideokonferencje
W obecnej chwili istnieją trzy główne klienty ICQ:
Pro 2003b
ICQ 5 with Xtraz
ICQ2Go! (obsługiwane poprzez przeglądarkę)
Pierwsza wersja charakteryzuje się dużą ilością opcji zabezpieczających i konfiguracyjnych (w tym możliwość indywidualnego zmieniania dźwięków i skórek). Wraz z początkiem roku 2004 zaczęto odchodzić do podstawowego klienta na rzecz "odchudzonego" Lite - a to wszystko z powodu poważnej rewolucji, zmieniającej całkowicie wygląd i dodającej centrum multimedialne Xtraz. Prawdopodobnie w roku 2005 ma dojść do połączenia tych dwóch klientów, na zasadzie dołączania do podstawowej wersji Pro centrum Xtraz.
Istnieje także wiele nieoficjalnych klientów, bądź multikomunikatorów, które skupiają w sobie wiele różnych sieci - nie tylko ICQ ale też Jabber, AIM, MSN Messenger.
(polski multikomunikator)
Ayttm
Centericq
Gaim
GnomeICU (wcześniej GtklICQ)
Kopete
Konnekt (polski multikomunikator)
Licq
mICQ
IM
YSM
zaznaczyć, ze niektóre z serwery Jabbera posiadają w opcjach transportu także sieć ICQ.
ICQ jest także dostępne bezpośrednio z przeglądarki za pomocą apletu Javy. Funkcja ta nosi nazwę ICQ2Go! Obsługę ICQ zapewniała też w pewnym okresie przeglądarka internetowa Opera, istnieje też wtyczka do programu Sidebar.


IMAP
IMAP4 (Internet Message Access Protocol) to internetowy protokół pocztowy zaprojektowany jako następca POP3.
W przeciwieństwie do POP3, który umożliwia jedynie pobieranie i kasowanie poczty, IMAP pozwala na zarządzanie wieloma folderami pocztowymi oraz pobieranie i operowanie na listach znajdujących się na zdalnym serwerze.
, dla którego IMAP się nie przyjął, z pewnością NIE JEST czas połączenia z serwerem. W rzeczywistości protokół ten jest polecany dla użytkowników modemów, którzy nie muszą przez godzinę sciągać całej poczty po to tylko, by się przekonać, że większość maili ich nie interesuje lub zawiera ogromne załączniki. IMAP pozwala na ściągnięcie nagłówków wiadomości i wybranie, które z wiadomości chcemy ściągnąć na komputer lokalny. Zdecydowanie zmniejsza to czas połączenia oraz eliminuje konieczność wchodzenia bezpośrednio na stronę w celu usuniecia wiadomości o zbyt dużym rozmiarze.
IMAP okazał się jednak nieco skomplikowany, wymaga stałego dostępu do sieci i prawdopodobnie dlatego nie przyjął się powszechnie. Pozwala na wykonywanie wielu operacji, zarządzanie folderami i wiadomościami. Dodatkowo, mało który portal udostępnia darmowe skrzynki obsługiwane przez IMAP.


INDEKSOWANIE STRON
Indeksowanie stron - proces analizy dokumentów dostępnych w World Wide Web (np. w formatach HTML, PDF) przez specjalny program komputerowy. Polega na gromadzeniu danych o występujących w dokumentach wyrazach i innych treściach (np. grafikach), które umieszcza się w wydajnych bazach danych umożliwiających późniejsze szybkie wyszukiwanie wyrazów i fraz bez konieczności ponownego analizowania i przeszukiwania źródłowych dokumentów. To dzięki indeksowaniu wyszukiwarka internetowa może podać wynik przeszukiwania miliardów dokumentów w bardzo krótkim czasie.


INTERNAUTA
Internauta (ang. internet user) - potoczne określenie użytkownika internetu.
Zgodnie z definicją opracowaną przez IAB, internautą jest każda osoba, która przynajmniej raz w miesiącu korzysta z Internetu.


INTERNET
Internet (dosł. międzysieć; od ang. inter - między i ang. net - sieć) to sieć komputerowa o światowym zasięgu łącząca sieci lokalne, sieci rozległe i wszystkie komputery do nich podłączone.
Standardy internetu regulowane są przez agencję Internet Engineering Task Force (IETF) i publikowane w dokumentach RFC. Zgodnie z definicją słowa internet oznacza ono globalny system informacyjny spełniający następujące warunki:

jest logicznie połączony w jednorodną sieć adresową opartą na protokole IP (Internet Protocol),
jest w stanie zapewnić komunikację przy użyciu TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol),
dostarcza, lub wykorzystuje publicznie usługi wyższego poziomu oparte na komunikacji i związanej z nią infrastrukturze. Początki Internetu wiążą się z ARPANET i sięgają końca lat 60.

Początki Internetu
Początki Internetu wiążą się z ARPANET i sięgają końca lat '60 XX w. Prace nad Internetem rozpoczęły się w roku 1969 jako projekt o nazwie ARPANET, finansowany przez Agencję Zaawansowanych Projektów Badawczych Obrony Stanów Zjednoczonych (Defence Advanced Research Projects Agency - DARPA). Celem przedsięwzięcia było stworzenie sieci komputerowej, która mogłaby przetrwać atak nuklearny - w przypadku zniszczenia części sieci, łączność pomiędzy pozostałymi jej elementami miała zostać zachowana. Sieć miała zapewnić wydajność, niezawodność i niezależność od wytwórców przy przesyłaniu danych. Wiele rozwiązań stosowanych współcześnie zostało opracowanych w ramach prac nad siecią ARPANET.
Eksperymentalna sieć ARPANET odniosła tak duży sukces, że wiele dołączonych do niej organizacji zaczęło wykorzystywać ją do normalnej, codziennej wymiany danych. W roku 1975 ARPANET została przemianowana z sieci eksperymentalnej na operacyjną, a administracja siecią została przekazana do Agencji Komunikacyjnej Departamentu Obrony (Defense Communications Agency - DCA).
komunikacji w sieci ARPANET zastosowano nowatorski wtedy protokół IMP, następnie zamieniony na protokół NCP, z którego rozwinęła się później cała rodzina protokołów TCP umożliwiających pewne i szybkie przesyłanie informacji między stacjami odległymi o setki a nawet tysiące kilometrów. TCP stał się dominującym protokołem w komunikacji internetowej.
TCP/IP odnosi się do nazwy dwóch protokołów: Transmission Control Protocol i Internet Protocol. TCP to protokół kontroli transmisji, według którego dane przesyłane w Internecie rozbijane są u nadawcy na tzw. pakiety i z powrotem składane w jedną całość u odbiorcy. IP to protokół definiujący sposób adresowania. Dowolne dwa komputery używające TCP/IP mogą być połączone ze sobą. Jeżeli w części sieci wystąpi usterka, informacja ominie ten fragment i inną drogą trafi do celu. Protokół TCP jest formalnie niezależy od IP - to znaczy można go stosować z innym niż IP systemem identyfikacji komputerów.
Sieć ARPANET stosowała pierwotnie kilka różnych sposób identyfikowania komputerów i dopiero prace Jona Postela, na początku lat '80 XX w. doprowadziły do ich unifikacji w postaci obecniej znanej. Ian Postel stworzył też w latach 1982-1983 drugi podstawowy filar Internetu: system DNS, który wiąże numery IP komputerów z hierarchicznie budowanymi nazwami domen internetowych.
W roku 1983 protokoły TCP/IP przyjęte zostały jako Standardy Wojskowe. W tym też czasie do powszechnego użycia wszedł termin Internet. W roku 1989, gdy porzucono projekt ARPANET, Internet przejęły uniwersytety i organizacje naukowe. Również osoby prywatne i instytucje komercyjne zaczęły dostrzegać korzyści płynące z wykorzystania Internetu. Niestety zakaz używania go do celów komercyjnych wydany przez National Science Foundation uniemożliwiał jego rozwój w tym kierunku. Cofnięcie tego zakazu w 1991 roku udostępniło Internet szerszemu gronu użytkowników. Od tego czasu można go również używać do celów czysto komercyjnych takich jak reklama, czy sprzedaż.
W październiku 1991 roku naukowiec z CERN - Dan Connolly, chcąc podzielić się wynikami swoich badań z innymi ludzmi zajmującymi się fizyką cząstek elementarnych, stworzył podstawy HTML. Dwa lata później została napisana pierwsza graficzna przeglądarka WWW o nazwie Mosaic. W 1994 roku współtwórca przeglądarki Mosaic - Marc Andreessen z University of Illinois założył w Kalifornii firmę Netscape Communications Corporation. Wkrótce po ukazaniu się na rynku komercyjnej wersji przeglądarki, firma Netscape wydała zaawansowany Netscape Commerce Server.
standardowego udostępniania stron WWW innym użytkownikom, dawał on możliwość przesyłania danych bezpiecznym połączeniem szyfrowanym. Mogły więc być przesyłane poufne dane, gdyż mogły one być odczytane tylko przez adresowanego odbiorcę. Pozwoliło to stworzyć nowe zastosowania Internetu, który zaczął się bardzo gwałtownie rozwijać.
Dzisiejszy użytkownicy Internetu to wielomilionowa społeczność, która ciągle się powiększa. Coraz częściej informacje drukowane odsyłają odbiorcę do informacji publikowanych w Internecie. Trzeba też zdawać sobie sprawę, że w czasie kryzysu to właśnie Internet może być podstawowym narzędziem do komunikacji i wymiany danych.

Połączenia
Przyłączenie komputera do Internetu możliwe jest w następujący sposób:
połączenie kablem z dostawcą Internetu - linia dzierżawiona; połączenie to odbywa się za pomocą routera, połączenie takie umożliwia szybki transfer danych w postaci sygnałów cyfrowych;
połączenie telefoniczne z dostawcą Internetu - zwykła linia telefoniczna; połączenie wymaga zastosowania modemu telefonicznego przyłączonego do linii telefonicznej, w tym przypadku transmisja sygnałów odbywa się w postaci ciągłej fali elektrycznej;
połączenie telefoniczne z dostawcą Internetu - linia telefonii cyfrowej ISDN; połączenie to odbywa się za pomocą routera lub modemu, połączenie takie umożliwia szybki transfer danych w postaci sygnałów cyfrowych;
połączenie z dostawcą Internetu - Stały Dostęp do Internetu (dawniej: Szybki) SDI (technologia HIS); połączenie to odbywa się za pomocą routera lub modemu, połączenie takie umożliwia szybki transfer danych w postaci sygnałów cyfrowych;
radiowe z dostawcą Internetu; połączenie wymaga zastosowania modemu radiowego, sygnał przekazywany jest jako fala radiowa;
kablem telewizji kablowej.
z Internetu wymaga zainstalowania w komputerze odpowiedniego oprogramowania. Podstawowe oprogramowanie komunikacyjne to:
komunikacyjne TCP/IP,
zestawienie łączności z usługodawcą PPP (SLIP),
programy pozwalające na korzystanie z usług oferowanych w Internecie.

Usługi
Dostawca usług internetowych (ISP), tzw. provider (wym. prowajder), może nam oferować następujące usługi:
przeglądanie stron - WWW;
transfer plików - FTP;
elektroniczną - e-mail;
dyskusyjne - dostępne w ramach Usenetu, e-mailowych list dyskusyjnych oraz forów dyskusyjnych na stronach WWW;
w czasie rzeczywistym - IRC oraz różne komunikatory internetowe, takie jak ICQ, Jabber, Gadu-Gadu czy Tlen;
multimedialne - takie jak radio internetowe i telewizja internetowa;
telekonferencje;
faksowanie;
sklepy internetowe;
giełda internetowa.

Pisownia
Słowo Internet pisze się wielką literą (nazwa własna), jeśli dotyczy największej, publicznej, ogólnoświatowej sieci komputerowej. Pisownia małą literą jest dopuszczalna jeżeli nie dotyczy sieci jako całości, np. odnosi się do sposobu uzyskania informacji (np.: "Przeczytałem to w internecie") (por. z opinią Rady Języka Polskiego:).
Słowo internet pisze się małą literą, jeśli określa dowolną, połączoną ze sobą, grupę sieci komputerowych.


INTRANET
Intranet jest siecią komputerową ograniczająca się do komputerów np. w firmie lub organizacji. Sieć taka zwana jest potocznie LAN. Po zamontowaniu serwera umożliwiającego korzystanie w obrębie sieci LAN z usług takich jak strony WWW, poczta elektroniczna etc., czyli usług typowo internetowych, można mówić o sieci intranet. Do intranetu dostęp mają zazwyczaj tylko pracownicy danej firmy.
Intranet to w zasadzie nic innego niż Internet, ale ograniczony, dla wąskiej grupy osób (np. pracowników firmy).
intranety działały tylko w zamkniętych sieciach wewnętrznych firm. W obecnych czasach intranet wychodzi poza firmę (można się zalogować do zasobów firmy z sieci Internet np. poprzez login i hasło lub bardziej zaawansowane zabezpieczenia).
początkowej fazie rozwoju intranety były biuletynami informacyjnymi (niektóre firmy mogły zrezygnować z dotychczasowego biuletynu wydawanego w formie drukowanej). Obecnie intranet może pełnić więcej funkcji, na przykład umożliwiać dostęp do innych systemów firmy.
obecnie składa się między innymi z:
sprzedaży
wymiany danych dla działów firmy (księgowości, działu kadr, magazynu itp.)
pracy grupowej
systemu obsługi klienta i CRM
biuletynu informacyjnego


IP
IP (ang. Internet Protocol) to protokół komunikacyjny warstwy sieciowej modelu OSI (warstwy internet w modelu TCP/IP). Używany powszechnie w Internecie i sieciach lokalnych.
Dane w sieciach IP są wysyłane w formie bloków określanych mianem pakietów. W przypadku protokołu IP, przed rozpoczęciem transmisji, nie jest zestawiana wirtualna sesja komunikacyjna pomiędzy dwoma hostami, które nie komunikowały się ze sobą wcześniej.
Protokół IP jest protokołem zawodnym - nie gwarantuje, że pakiety dotrą do adresata, nie zostaną sfragmentowane, czy też zdublowane, a ponadto mogą dotrzeć do odbiorcy w innej kolejności niż zostały nadane. Niezawodność transmisji danych jest zapewniana przez protokoły warstw wyższych, znajdujących się w hierarchii powyżej warstwy sieciowej. 1982-standartem TCP/IP
IP to unikatowy numer przyporządkowany urządzeniom sieciowym. Maszyny posługują się adresem IP, aby przesyłać pomiędzy sobą informacje zgodnie z protokołem IP. Adresy IP są wykorzystywane w Internecie oraz sieciach lokalnych. Adres IP zapisywany jest w postaci czterech oktetów oddzielonych od siebie kropkami, np adres IP: 207.142.131.236 odpowiada komputerom obsługującym serwis Wikipedii. Użytkownicy Internetu nie muszą znać adresów IP. Nazwa www.wikipedia.org jest tłumaczona na adres IP dzięki wykorzystaniu protokołu DNS. Adres IP jest dostarczany każdemu użytkownikowi przez dostawcę internetu (ISP). Może być przydzielany statycznie lub dynamicznie. Zapotrzebowanie na adresy IP jest tak duże, że pula nieprzydzielonych adresów zaczyna się wyczerpywać.


IR
IR (ang. Internet Registry) - organizacja nadająca adresy internetowe i rejestrująca unikalne nazwy domenowe.



IRC (ang. Internet Relay Chat) to usługa sieciowa umożliwiająca rozmowę na tematycznych lub towarzyskich kanałach IRC jak również prywatną, z inną podłączoną aktualnie osobą.
Usługa ta funkcjonuje w architekturze klient-serwer, tj. fizycznie składa się z grupy połączonych ze sobą na stałe serwerów oraz programów-klientów. Programy klienckie uruchamiane są przez końcowych użytkowników lokalnie - na ich własnych komputerach, lub zdalnie, za pośrednictwem usługi SSH lub telnet. Rozmowy w sieci IRC odbywają się na tzw. kanałach, z których część funkcjonuje stale. Inne mogą być uruchamiane przez jednego użytkownika w celu porozmawiania choćby z jedną inną osobą.
Na ekranie użytkownika przewijają się od dołu do góry ekranu komunikaty wysyłane przez osoby piszące na danym kanale. Komunikaty te pojawiają się zaraz po ich wysłaniu, a ich kolejność jest identyczna z kolejnością napływania do serwera. Uzyskuje się dzięki temu wrażenie rozmowy osób przebywających w jednym pomieszczeniu.
nie używają zwykle w IRC swoich prawdziwych imion i nazwisk, lecz posługują się krótkimi pseudonimami. Pseudonimy te w gwarze IRC popularnie określa się jako nickname lub krócej nick.
z IRC-a
skorzystać z IRC-a, należy pobrać z sieci program - klient IRC dla używanego przez siebie systemu operacyjnego, następnie to oprogramowanie trzeba skonfigurować, podając adres najbliższego serwera IRC, z sieci, z której zamierza się korzystać, oraz pseudonim pod jakim się chce być widocznym. Po połączeniu się z serwerem należy wybrać jakiś kanał. Nazwy kanałów zazwyczaj zaczynają się od znaku "#" (np. #polska), choć istnieją też kanały o innych właściwościach niż "#" z nazwami zaczynającymi się od znaków "!", "&" czy "+". Wejście na kanał odbywa się zwykle poprzez komendę /join #nazwa_kanału. Lista kanałów jest dostępna przez komendę "/list". Należy się nią jednak ostrożnie posługiwać, gdyż w większych sieciach występują tysiące kanałów. Próby ściągnięcia ich pełnej listy kończą się zazwyczaj odcięciem od serwera. Istnieją też liczne bramki IRC umożliwiające korzystanie z tej usługi przez strony WWW, bez konieczności instalowania dodatkowego oprogramowania. Mają one jednak zwykle dużo mniejszą funkcjonalność od dedykowanych programów do IRC.
tworzenia kanałów i rozmawiania w czasie rzeczywistym, protokół IRC umożliwia także przesyłanie plików do wybranych osób i daje szereg narzędzi pozwalających administrować kanałami. Osoba, która założy dany kanał uzyskuje na nim automatycznie prawa operatora (w skrócie op). Daje mu to możliwość zamykania ust (blokowania możliwości wysyłania komunikatów na kanał) a nawet wyrzucania (kick) i blokowania możliwości wejścia (ban) wybranym osobom. Operator może też nadawać prawa operatora innym użytkownikom, zrównując ich tym samym w prawach z sobą.
Na kanałach działających stale porządku czasem pilnują wyspecjalizowane programy, działające jak zwykłe klienty IRC (udające zwykłych użytkowników). Wykonują one automatycznie rozmaite funkcje porządkowe (np. wyrzucanie za wulgaryzmy). Programy te zwane są botami. Na wielu popularnych kanałach dochodzi często do rodzaju przepychanek między skłóconymi operatorami i właścicielami grup botów (tzw. botnetów), zwanych wojnami opowymi.
IRC cierpi też na dwie inne przypadłości - splity i lagi. Split to czasowe zerwanie łączności między serwerami. Lag zaś to spowolnienie pracy całej sieci które powoduje, że komunikaty wysyłane przez użytkowników pojawią się u innych użytkowników dopiero po długim czasie i w niewłaściwej kolejności.
Wszystkie te niedoskonałości tworzą rodzaj folkloru, a stali użytkownicy IRC-a tolerują je albo nawet lubią.


ISDN
ISDN (ang. Integrated Services Digital Network, czyli sieć cyfrowa z integracją usług).
Technologia sieci informacyjnych mająca na celu rozszerzenie PSTN przez bezpośrednie udostępnienie usług cyfrowych dla oddalonych urządzeń (bez pośrednictwa urządzeń analogowych) (ang. end-to-end circuit-switched digital services). Połączenia ISDN zalicza się do grupy połączeń dodzwanianych (komutowanych).
Rodzaje dostępu
Wyróżnia się dwa rodzaje dostępu do ISDN2323:
. (ang. Basic Rate Interface - brI lub Basic Access - BA) - składający się z dwóch cyfrowych kanałów danych (ang. B-channel) o przepustowości 64 kb/s każdy i cyfrowego kanału sygnalizacyjnego (ang. D-channel) o przepustowości 16 kbps,
(ang. Primary Rate Interface - PRI lub Primary Access - PA) - składający się z E1 (lub T1 w USA) i zawierający większą liczbę kanałów. W Europie jest to 30 kanałów danych, natomiast w USA są to 23 kanały danych.
Polsce w ramach dostępu głównego stosuje się 30 kanałów danych (głównie dane rozmówne) o przepustowości 64 kbps każdy (tzw. kanały B), jeden kanał sygnalizacyjny (kanał D) o przepustowości 64 kbps oraz kanał służący do synchronizacji strumienia E1 (również 64 kbps).
potrzeby obsługi kanałów danych B wykorzystuje się protokół sygnalizacyjny DSS1, który jest przesyłany w kanale sygnalizacyjnym D.
danych używane są do rozmów i przesyłania danych. Kanał sygnalizacyjny służy do zestawiania połączeń i zarządzania nimi. Kiedy połączenie zostanie zestawione powstaje dwukierunkowy synchroniczny kanał transmisji danych między użytkownikami. Jest on zamykany przy zakończeniu połączenia. Można zestawić tyle połączeń ile jest kanałów danych. Na różnych kanałach można otwierać połączenia do tego samego lub różnych punktów docelowych.
kanały danych można zestawić między innymi połączenia głosowe modulowane kodem pulsowym (ang. pulse code modulated voice calls) co daje dostęp do tradycyjnej telefonii głosowej. Te informacje mogą zostać przekazane między siecią i końcowym użytkownikiem w czasie zestawiania połączenia.


ISP
ISP (ang. Internet Service Provider, czyli dostawca usług internetowych) - firma, która (przeważnie odpłatnie) oferuje dostęp do Internetu.
usługą oferowaną przez ISP jest tzw. konto dial-up, czyli rozwiązanie, w którym klient za pomocą modemu analogowego lub ISDN nawiązuje połączenie telefoniczne z urządzeniem dostępowym dostawcy, który to posiada dostęp do Internetu. Dane są wtedy przesyłane w formie sygnału analogowego linią telefoniczną.
Innymi metodami przesyłu danych jest dostęp przez sieć kablową, drogą radiową lub poprzez dedykowaną linię dzierżawioną.



J


JABBER
Jabber to otwarty, oparty na XML protokół komunikacji w czasie rzeczywistym oraz powiadamiania o obecności.
Podstawowym zastosowaniem tej technologii są systemy natychmiastowej komunikacji, czyli między innymi komunikatory internetowe. Słowem Jabber określa się również sieć, w której działają komunikatory wykorzystujące ten protokół. W Jabberze istnieje możliwość komunikacji z innymi protokołami: Gadu-Gadu, Tlen.pl, ICQ czy MSN Messenger itp. za pomocą transportów.
nie musi być wykorzystywany jedynie do komunikacji między użytkownikami. Przykładami innych zastosowań tej technologii są blog Jogger czy agent dający dostęp do Wikipedii z poziomu komunikatora (wiki @ jabber . autocom . pl).
Jabbera
posiada kilka cech wyróżniających go spośród sieci takich jak Gadu-Gadu, Tlen.pl, ICQ czy MSN Messenger:
- protokół Jabbera jest darmowy i publicznie dostępny. Istnieje wiele implemetacji klientów, serwerów i bibliotek programistycznych będących oprogramowaniem otwartym,
decentralizacja - w Internecie dostępnych jest wiele serwerów Jabbera, każdy może taki serwer uruchomić na użytek własny lub publiczny. Serwery tworzą wspólnie jedną wielką sieć IM (z wyjątkiem zamkniętych sieci korporacyjnych).
- każdy serwer Jabbera może być oddzielony od publicznej sieci Jabbera, wiele implementacji serwera używa SSL do komunikacji klient-serwer, część klientów obsługuje PGP/GPG do szyfrowania transmisji, mocne zabezpieczenia oparte o SASL są w fazie projektowania.
- zainstalowane na serwerze pozwalają korzystać z różnorakich usług (jak np. komunikacja z innymi sieciami IM, wysyłanie i odbiór poczty). Od wtyczek do komunikatorów odróżnia je to, iż znajdują się na serwerze Jabbera, co umożliwia korzystanie z nich bez względu na to przy pomocy jakiego klienta użytkownik się łączy.
pochodne
podstawie protokołu używanego przez Jabbera tworzony jest otwarty, ogólnodostępny protokół XMPP, oparty o język XML, którego standaryzacją zajmuje się organizacja IETF. Istnieje wiele darmowych implementacji aplikacji wykorzystujących protokół Jabbera, najważniejszą z nich jest udostępniany na zasadach licencji GPL serwer jabberd.
pochodny od Jabbera został wykorzystany w polskim Komunikatorze Tlen.pl, natomiast Spik jest w pełni zgodny z Jabberem. Do Jabbera powstało już wiele klientów oraz wtyczek dla różnych programów.
Jabbera umożliwia stawianie własnych serwerów dzięki czemu możliwe jest istnienie np. serwerów narodowych, czy też własnych, wewnętrznych serwerów korporacyjnych. Serwery umożliwiają wzajemną komunikację między swoimi użytkownikami.
W tej chwili w Polsce działa wiele takich serwerów.


JAVA
Java jest obiektowym językiem programowania stworzonym przez grupę roboczą pod kierunkiem Jamesa Goslinga z firmy Sun Microsystems. Java jest językiem kompilowanym do postaci wykonywanej przez maszynę wirtualną i silnie typowanym. Jej podstawowe koncepcje zostały przejęte z języka Smalltalk (maszyna wirtualna, garbage collection) oraz z języka C++ (duża część składni i słów kluczowych).
Javy nie należy mylić ze skryptowym językiem JavaScript, z którym ma niewiele wspólnego (głównie składnię podstawowych instrukcji).


JAVA SCRIPT
JavaScript ("JS") to stworzony przez firmę Netscape zorientowany obiektowo skryptowy język programowania, najczęściej stosowany na stronach WWW. Implementacja JavaScriptu stworzona przez firmę Microsoft nosi nazwę JScript.
Głównym autorem języka JavaScript jest brendan Eich.
Pod koniec lat 90. ubiegłego wieku organizacja ECMA wydała ustandaryzowaną specyfikację tego języka pod nazwą ECMAScript.
Najczęściej spotykanym zastosowaniem klienckiej wersji języka JavaScript są strony WWW. Skrypty pisane w JS służą najczęściej do zapewnienia interaktywności oraz sprawdzania poprawności formularzy HTML oraz budowania elementów nawigacyjnych (np. rozwijane menu). Tak uruchomiony skrypt JavaScriptu ma ograniczony dostęp do komputera, na którym jest wykonywany (ma wysoce ograniczony dostępu do zasobów systemu), o ile nie zostanie podpisany cyfrowo.
Niektóre strony www zbudowane są z wykorzystaniem JavaScriptu (lub JScriptu) po stronie serwera, jednakże znacznie częściej korzysta się w tym przypadku z innych języków.
W języku JavaScript można także pisać pełnoprawne aplikacje. Istnieje kilka środowisk, które to umożliwiają.
Pierwszego z nich dostarcza Fundacja Mozilla. Dzięki technologiom takim jak XUL, XBL, XPCOM oraz JSLib można szybko tworzyć aplikacje korzystające z zasobów systemowych, z graficznym interfejsem użytkownika dopasowującym się do danej platformy. Przykładem aplikacji JS+XUL może być klient IRC o nazwie ChatZilla, domyślnie dołączony do pakietu Mozilla. Znacznie więcej programów korzystających z tych technologii można znaleźć na stronie MozDev.org.
Microsoft udostępnia także biblioteki umożliwiające tworzenie aplikacji w JavaScript (JScript) jako część środowiska Windows Scripting Host. Ponadto, JScript .NET jest jednym z podstawowych języków środowiska .NET.
Warto także wspomnieć o stworzonym przez IBM środowisku SashXB dla systemu Linux, które umożliwia tworzenie w języku JavaScript aplikacji korzystających z GTK+, GNOME i OpenLDAP.



K


KATALOG INTERNETOWY
Katalogi - jeden z rodzajów organizacji adresów i kategoryzacji stron internetowych. Moderowane ręcznie zbiory adresów internetowych, grupowane tematycznie.
W katalogach autorzy stron lub inne osoby zgłaszają stronę, zazwyczaj z krótkim opisem, po czym zostaje ona, zwykle po przejrzeniu, wpisana na listę pod danym hasłem.
Największym katalogiem jest DMOZ (http://dmoz.org/ ). DMOZ jest tworzony przez ochotników z całego świata (kilkadziesiąt tysięcy osób). Cała treść DMOZ jest dostępna jako open content w pliku XML, i można z niej korzystać w dowolnych celach, pod warunkiem, że umieści się link powrotny na stronę dmoz
katalogów:
Katalogi globalne
Katalogi regionalne
Katalogi tematyczne
firm
polskie
1992 roku z inicjatywy Rafała Maszkowskiego powstaje pierwszy w Polsce katalog stron znajdujących się w polskim Internecie, późniejsze "Polskie Zasoby Sieciowe". Dane przedstawione były wówczas w postaci czystego ASCII. Rok później w związku z rozprzestrzenieniem się standardu HTML - obsługuje już linki hipertekstowe. ("Polskie Zasoby Sieciowe" zakończyły swoją działalność w roku 1997).


KOMUNIKATOR INTERNETOWY
Komunikator internetowy (ang. Instant Messenger, od tego skrót IM) - program pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów (komunikacja natychmiastowa - ang. Instant Messaging) pomiędzy dwoma lub więcej komputerami, poprzez sieć komputerową, zazwyczaj Internet (dlatego komunikatory internetowe).
Do komunikacji natychmiastowej niezbędne jest użycie aplikacji klienckiej, która podłącza się do usługi komunikacyjnej. Od e-maili różni się tym, że rozmowy prowadzone są w czasie rzeczywistym. Komunikatory opierają się o określony protokół komunikacji.
Historia
pomysłów zastosowanych w komunikatorach internetowych pochodzi ze starszego, lecz ciągle popularnego, protokołu służącego do rozmów przez internet - IRC.
programy do komunikacji natychmiastowej wyświetlały znaki w miarę jak były wpisywane przez rozmówców - komunikacja wtedy bardziej przypominała rozmowę telefoniczną niż wymianę wiadomości. Działa tak uniksowe polecenie talk, bardzo popularne w latach 80. i wczesnych latach 90. XX wieku. W obecnych komunikatorach rozmowa polega zazwyczaj na wymianie linii tekstu.
forma komunikacji natychmiastowej została zaimplementowana w systemie PLATO we wczesnych latach 70. XX wieku. W późniejszych latach do komunikacji poprzez Internet inżynierowie i pracownicy akademiccy używali programu talk. Pierwszym komunikatorem w postaci, w jakiej znamy je dzisiaj, do tego pracujący pod systemami innymi niż UNIX/Linux, był ICQ, udostępniony w listopadzie 1996. Po jego premierze powstało wiele podobnych programów do komunikacji natychmiastowej, pracujących w różnych sieciach.
komunikatory oferują wideokonferencje czy rozmowy głosowe (VoIP), tak więc granica między tymi usługami się zaciera.
grudnia 2002 r. AOL Time Warner, firma, która wykupiła Mirabilis, twórcę ICQ, ogłosiła uzyskanie amerykańskiego patentu na komunikację natychmiastową, ale jednocześnie oznajmiła, że nie ma zamiaru w chwili obecnej egzekwować tego patentu.
"instant messenger" jest znakiem zastrzeżonym firmy AOL Time Warner i nie może być używane w oprogramowaniu nie związanym z AOL. Z tego powodu komunikator znany jako GAIM czy gAIM obecnie jest nazywany Gaim lub gaim.
IM
jedna aplikacja pozwala na komunikację tylko z innymi użytkownikami tej aplikacji - daną sieć IM tworzą użytkownicy klientów pozwalających na korzystanie z niej. Powodem było to, że komunikatory zazwyczaj są tworzone przez firmy komercyjne, one także opracowują protokół wymiany danych. Nie jest w ich interesie ujawnianie protokołu, a także umożliwianie rozmów z użytkownikami komunikatorów innych firm. Wyjątki to na przykład Jabber - protokół opracowany przez społeczność internetową, jawny, dostępny dla każdego. Z tego też powodu jest jedną z niewielu sieci IM, która nie ma jednej, nadrzędnej aplikacji klienckiej.
niezadowolone z "oficjalnych" klientów sieci często postanawiają na odtworzenie protokołu poprzez technikę Reverse engineeringu i w oparciu o nią napisanie własnych aplikacji. Jest to technika nielegalna i niektóre firmy stojące za sieciami IM walczą z nielegalnymi aplikacjami klienckimi dodając coraz bardziej wymyślne zabezpieczenia.
Oprócz programów obsługujących tylko jedną sieć IM, powstały także multikomunikatory, które umożliwiają komunikację z użytkownikami różnych sieci poprzez zestaw wtyczek. Popularne programy tego typu to Konnekt, Miranda IM, AQQ, Gaim, Kopete, czy Trillian. W sieci Jabber komunikacja z innymi sieciami zapewniona jest przez serwer poprzez system transportów.
Różne sieci IM, a konkretniej różne protokoły, mają w różny sposób rozwiązane kwestie nawiązywania połączeń czy przekazywania informacji o stanie. Większość z nich ma jeden serwer centralny (czasem złożony fizycznie z kilku maszyn), z którym łączy się klient zaraz po połączeniu, przesyłając dane identyfikacyjne, a także informacje o statusie (patrz niżej). Informacja o stanie jest przekazywana do wszystkich zainteresowanych nią użytkowników danej sieci.
Komunikaty między użytkownikami mogą być przesyłane poprzez serwer, bądź też bezpośrednio. To pierwsze rozwiązanie jest przydatne jeśli którykolwiek z użytkowników biorących udzial w rozmowie znajduje się w sieci chronionej Firewallem, przez co nie może przyjmować nadchodzących połączeń.
podejście do kwestii serwerów prezentuje sieć Jabber. Nie ma w niej jednego centralnego serwera - każdy użytkownik może uruchomić swój własny serwer i pozwalać na rejestrację innych użytkowników, bądź też używać go tylko przez siebie.
Użytkownicy w sieciach IM posiadają jednoznaczne identyfikatory, które pozwalają na precyzyjne określenie odbiorcy komunikatów. Część sieci (np. ICQ, Gadu-Gadu) przydziela swoim użytkownikom identyfikatory liczbowe, zazwyczaj metodą "pierwszy wolny". Inne, np. MSN czy Yahoo umożliwiają wybranie własnej nazwy. Szczególnym rozszerzeniem tego sposobu jest identyfikowanie użytkowników w sieci Jabber. Jako że nie ma w nim centralnego serwera, niezbędne jest określenie w identyfikatorze nazwy serwera na którym zarejestrowany jest użytkownik - adresy jabbera przypominają e-maile (np. użytkownik@example.com).
kontaktów
Większość komunikatorów udostępnia możliwość gromadzenia identyfikatorów znajomych osób na liście, przechowywanej przez aplikację kliencką (a w przypadku protokołu Jabber - przez serwer). Dzięki temu możliwe jest przypisywanie łatwiejszych do zapamiętania opisów do zazwyczaj mało znaczących identyfikatorów oferowanych przez sieci IM.
użytkowników
móc uzyskać identyfikator poszukiwanego użytkownika, większość sieci IM oferuje katalogi, w których każdy z użytkowników może zamieścić informacje o sobie - imię, nazwisko, niekiedy adres, numer telefonu czy też inne informacje. Niektóre protokoły przesyłają te dane w popularnym formacie przesyłania wizytówek vCard, używanym przez programy pocztowe czy telefony komórkowe.
Pierwsze komunikatory z graficznym interfejsem użytkownika pozwalały na wybranie jednego z kilku "stanów" - informowały one innych użytkowników danej sieci IM co w danej chwili robi użytkownik (zazwyczaj - "dostępny", "zajęty", "nie przy klawiaturze", "rozłączony"; część komunikatorów oferowała także stan "niewidoczny" pozwalający obserwować innych użytkowników, nie pokazując swojej dostępności). W późniejszych wersjach ilość dostępnych stanów została zwiększona, a także dodano możliwość zamieszczania tekstowych komentarzy do statusów. W założeniu miały być to informacje tłumaczące stan (na przykład "wracam za 10 minut" jako komentarz do nieobecności przy klawiaturze), lecz obecnie stanowią także formę określania stanu emocjonalnego użytkownika, informację czego aktualnie użytkownik słucha, czasem do prowadzenia rozmów, a czasem po prostu zamieszczania cytatów czy innych tekstów.
:
- gustowny multikomunikator dla systemu Mac OS X. Obsługuje AOL IM, Jabbera, MSN Messengera, Yahoo! Messengera, .Maca, Bonjour, GG, ICQ, Lotus Sametime, Novell GroupWise, Yahoo! Japan i Zephyra.
- popularny szczególnie w USA, komunikator internetowy tworzony przez AOL (jednocześnie będącego właścicielem ICQ).
AQQ - coraz popularniejszy polski multikomunikator.
Fire - multikomunikator działający w systemie Mac OS X.
-Gadu - największy i najpopularniejszy w Polsce, komunikator internetowy, umożliwiający rozmowy tekstowe, głosowe oraz wideokonferencje. W opinii wielu użytkowników jednak niestabilny i zbyt wolno aktualizowany w zakresie problemów z bezpieczeństwem.
- wieloplatformowy multikomunikator.
Talk - oparty na protokole Jabbera komunikator udostępniony przez Google. Komunikacja (głosowa i tekstowa) możliwa jest pomiędzy osobami posiadającymi konto w serwisie Gmail.
- komunikator internetowy oparty na protokole XMPP.
- komunikator dostępny w systemie Mac OS X obsługujący swój własny protokół, jak też protokoły AIM oraz Jabber.
- największy i najpopularniejszy komunikator internetowy.
Jabbera/XMPP - grupa komunikatorów internetowych przeznaczonych jako klienty sieci Jabber/XMPP, o dość specyficznej strukturze, niespotykanej w innych sieciach IM - oddzielenie roli twórcy klienta od właściciela serwera.
Kadu, GNU Gadu, EKG - wolne odpowiedniki Gadu-Gadu dla systemów uniksowych.
- polski multikomunikator obsługujący m.in. GG, Tlen i Jabbera umożliwiający również prowadzenie rozmów głosowych. Dzięki wtyczkom, można go dowolnie modyfikować i dodawać nowe funkcje jak sprawdzanie poczty, dźwięki, wyskakujące okienka, informacje pogodowe i wiele innych dostępnych za darmo w sieci.
- multikomunikator dla środowiska KDE. Rozwijany na licencji GPL.
Communicator - klient Jabbera stworzony na podstawie Pandiona (freeware).
IM - komunikator, obsługujący większość z wymienionych powyżej protokołów (GG, ICQ, Jabber, MSN, AIM). Dzięki wtyczkom, można go dowolnie modyfikować i dodawać nowe funkcje jak sprawdzanie poczty, dźwięki, wyskakujące okienka, informacje pogodowe, kanały RSS i wiele innych dostępnych za darmo w sieci.
Messenger - komunikator tworzony przez MSN, dostawcę internetu należącego do Microsoft. MSN posiada również uproszczoną wersję - "Windows Messenger", która to jest dołączona do Windowsa XP.
Skype - najpopularniejszy i największy na świecie komunikator głosowy oparty na technice peer-to-peer (P2P). Jako pierwszy komunikator pozwolił na wideo-konferencje 2 osób znajdujących się za firewallem.
- następca wpkontaktu.
- komunikator stworzony przez portal Interia.pl, potrafi współpracować z sieciami Gadu-Gadu i Tlen.pl
.pl - drugi co do popularności komunikator w Polsce, bazuje na protokole Jabbera. Pozwala na komunikacje z sieciami Jabbera (wtyczka .smok), ICQ, AQQ oraz Gadu-Gadu. Dzięki wtyczkom i całej masie skórek, stylów rozmowy, ikon, dźwięków można go dostosowywać do własnych potrzeb. Każdy użytkownik komunikatora Tlen.pl otrzymuje konto e-mail o pojemności 1 GB. Pozwala za darmo wysyłać SMS do sieci Era, Orange Polska, Plus GSM oraz Heyah.
Morele - alternatywny polski komunikator, działający w systemie Windows. Obsługuje protokół GG.
- alternatywny komunikator sieci GG dostępny przez WWW.
- alternatywny komunikator sieci Tlen.pl dostępny przez WWW.
- Stworzony przez Wirtualną Polskę klient światowej sieci Jabber. Poprzez Jabberowy mechanizm transportów umożliwia połączenie również z innymi sieciami (w tym Gadu-Gadu i ICQ). Umożliwia również rozmowy telefoniczne po atrakcyjnych cenach.
Yahoo! Messenger - komunikator tworzony przez Yahoo! - jeden z największych portali internetowych w USA.


KONTO UŻYTKOWNIKA
Konto użytkownika - w systemach komputerowych konto oznacza zbiór zasobów i uprawnień w ramach danego systemu przypisanych konkretnemu użytkownikowi. We współczesnych systemach operacyjnych konta posiadają unikalną nazwę (login) i hasło. Proces autoryzacji w systemie wymagający zwykle podania nazwy konta i hasła określa się logowaniem.


KOŃ TROJAŃSKI
Koń trojański (trojan) - program, który nadużywa zaufania użytkownika wykonując bez jego wiedzy dodatkowe, szkodliwe czynności. Konie trojańskie często podszywają się pod pożyteczne programy jak np. zapory sieciowe, wygaszacze ekranu lub też udają standardowe usługi systemowe jak np. logowanie. Koń trojański jest trudno wykrywalny i może być poważnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa systemu.
Zagrożenia
Najpopularniejszymi szkodliwymi działaniami są:
w systemie "tylnych drzwi", umożliwiających zdalne przejęcie kontroli nad systemem
poufnych informacji jak np. hasła
spamu
włamań lub ataku DDoS
pracy programom antywirusowym
strony startowej przeglądarki
nad zainfekowanym systemem
do plików zakażonego komputera
groźny dla użytkownika jest fakt, że nielegalne działania są rejestrowane jako pochodzące z jego numeru IP, a jego komputer służy w tym przypadku jako proxy dla komputerowego przestępcy.


KOSZYK
Koszyk - element sklepów on-line. Zastosowanie koszyka internetowego polega na tym samym, co zwykłego koszyka na zakupy. Klient przeglądający towar w sklepie on-line za pomocą specjalnego odnośnika dodaje wybrane przez siebie produkty, które są zapisywane w koszyku. W momencie realizacji zamówienia (co odpowiada pobytowi przy kasie w normalnym sklepie) zawartość koszyka jest przetwarzana na treść zamówienia, które dociera do pracowników sklepu.
Jednym ze sposobów realizacji koszyka on-line od strony technicznej jest użycie tzw. sesji.



L


LINK
link - w technologiach komputerowych, inaczej hiperłącze - element nawigacyjny ułatwiający przemieszczanie się między dokumentami bądź różnymi miejscami w tym samym dokumencie (odnośnik do innego pliku).


LISTA DYSKUSYJNA
Lista dyskusyjna to forma internetowej grupy dyskusyjnej polegającej na automatycznym rozsyłaniu e-maili przysyłanych na adres listy do osób które zdecydowały się na zapisanie się do takiej listy.
Tego rodzaju listy są najstarszą formą funkcjonowania grup dyskusyjnych w internecie i powstały one niemal równocześnie z samym internetem. Listy dyskusyjne pozwalają prowadzić dyskusję na określony temat wielu osobom jednocześnie przy wykorzystaniu poczty elektronicznej.
idea list jest bardzo prosta. Aby prowadzić dyskusję na wybrany temat wystarczy posiadać konto pocztowe i jakikolwiek program (klient) pocztowy, oraz zapisać się do danej listy.
-mailowe listy dyskusyjne są zazwyczaj obsługiwane przez specjalny serwer. Lista jako całość posiada swój własny adres e-mail. Po wysłaniu e-maila na ten adres serwer automatycznie rozsyła jego kopie do wszystkich osób które zdecydowały zapisać się na daną listę.
się do grupy polega zazwyczaj na wysłaniu e-maila na specjalny adres (zwykle listproc@..., listman@.., listserv@...) do serwera grup ze specjalną komendą (zazwyczaj jest to SUBSCRIBE Imię Nazwisko).
odpowiedzi dostaje się e-mail z prośbą o potwierdzenie chęci subskrybowania danej grupy i od tej pory dostaje się wszystkie e-maile nadchodzące na adres danej grupy do swojej własnej skrzynki pocztowej.
się do wielu publicznych grup mailowych jest też zazwyczaj możliwe przez specjalne strony WWW. Serwery e-mailowych grup dyskusyjnych posiadają też zazwyczaj możliwość archiwizowania wszystkich maili oraz pobierania listy subskrybentów.
tego rodzaju list jest moderowana, tzn. zanim dany e-mail zostanie rozesłany do subskrybentów jest wcześniej czytany przez specjalnie wyznaczoną do tego osobę, która decyduje o rozesłaniu bądź nie danego e-maila. Odrzucane są zazwyczaj takie e-maile, które nie mają nic wspólnego z tematyką danej listy, lub łamią netykietę.
list dyskusyjnych dostępnych w internecie jest publicznie dostępna (ang. public), istnieją jednak też listy półdostępne (ang. moderatet) (do zapisania się do nich trzeba spełnić określone warunki np: wykazać się odpowiednimi kwalifikacjami) oraz zamknięte (ang. ???) - tj. dostępne tylko dla ściśle określonej grupy ludzi (np: pracowników firmy).
Oprócz sformalizowanych list obsługiwanych przez dedykowane serwery istnieją też listy "dzikie", zakładane zwykle przez nieformalne grupy użytkowników internetu, polegające na systematycznym rozsyłaniu przez ich członków maili do listy "znajomych". Listy takie funkcjonują po prostu w oparciu o mechanizmy tworzenia podgrup adresów e-mail w książkach adresowych zwykłych programów pocztowych i wysyłanie maili do wszystkich członków takiej podgrupy na raz.
Publicznie dostępne listy przeżywają obecnie swoisty regres, w związku z rozpowszechnieniem się dostępu do Usenetu oraz Forów dyskusyjnych dostępnych bezpośrednio przez strony WWW. Taka forma istnienia grup dyskusyjnych jest wygodniejsza, gdyż nie obciąża kont pocztowych ich użytkowników i pozwala na ściąganie treści tylko tych listów, których tytuł zainteresował czytelnika.
Wciąż jednak istnieje dużo grup dyskusyjnych tworzonych dla specyficznych celów, które często grupują ludzi szukających miejsc do spokojniejszej i kulturalniejszej wymiany poglądów niż jest to możliwe w publicznie dostępnych grupach Usenetowych czy forach na stronach WWW.


LISTA DYSTRYBUCYJNA
Lista dystrybucyjna to lista internetowych adresów e-mail, która służy do masowego rozsyłania listów do osób, których adresy znajdują się na liście.
Listy dystrybucyjne są stosowane w wielu różnych celach. Służą one m.in. do rozsyłania czasopism internetowych, newsletterów, reklamy, oraz niestety także spamu.
względu na sposób tworzenia takich list, dzielą się one na:
pop-in - są to listy, do których trzeba się świadomie zapisać z własnej inicjatywy, lub przynajmniej wyrazić zgodę na zapisanie.
pop-out - są to zwykle listy gromadzone automatycznie (choć czasem też ręcznie), z których jednak istnieje rzeczywiście możliwość wypisania się. Adresy są dopisywane do listy bez zgody czy nawet świadomości właściciela danego adresu i dowiaduje się on o tym fakcie zwykle w momencie otrzymania pierwszego maila wysłanego z takiej listy. Listy takie dzieli się jeszcze na:
profilowane - na takie listy trafia się zwykle po wypełnieniu specjalnie do tego celu przygotowanej ankiety. Listy takie zawierają adresy osób wyselekcjonowanych wg jakiegoś kryterium. Np. mogą to być osoby zainteresowane wędkarstwem. Listy profilowane mogą być tworzone zarówno ręcznie jak i automatycznie, a osoba, której adres został wpisany na taką listę może mieć, ale też i może nie mieć tego świadomości.
wstępnie weryfikowane - listy takie zawierają dość przypadkowe adresy e-mail, o których wiadomo tylko tyle, że są aktywne. Są one często niemal tożsame z listami automatycznymi weryfikowanymi i jedyna różnica polega na tym, że się można z takiej listy wypisać.
listy automatyczne, nie weryfikowane - są one tworzone przez specjalne programy, które skanują strony WWW, fora dyskusyjne, Usenet a nawet e-mailowe listy dyskusyjne w poszukiwaniu adresów e-mail. Tego rodzaju listy są masowo stosowane przez zawodowych spamerów. Z tego rodzaju list nie ma praktycznie możliwości wypisania się, a zapisana osoba nie ma nawet świadomości, że trafiła na taką listę. Jedynym sposobem, aby nie trafić na taką listę, jest ukrywanie swojego adresu e-mail.
listy automatyczne, zweryfikowane - są to listy gromadzone w sposób podobny do list całkowicie automatycznych, ale zanim dany adres trafi na taką listę, jest weryfikowany poprzez automat, który wysyła mail na dany adres z prośbą o odpowiedź. W liście służącym do weryfikacji jest zazwyczaj pytanie o to, czy dana osoba życzy sobie być dopisana do listy. Listy takie są bardzo często stosowane przez zawodowych spamerów. Bardzo często zdarza się, że mimo iż wysyłana zostaje odpowiedź przeczącą i tak dany adres jest dopisywany do takiej listy, gdyż prawdziwym celem listu z pytaniem jest sprawdzenie, czy adres ten jest w ogóle aktywny.
wielu krajach świata istnieją obecnie dość ścisłe regulacje na temat posługiwania się listami dystrybucyjnymi. Ogólne zasady netykiety zabraniają stosowania jakichkolwiek innych list oprócz listy typu pop-in, obojętnie czy to do celów marketingowych, politycznych czy jakichkolwiek innych. Gromadzenie list pop-out posługując się w tym celu wcześniej listami automatycznymi jest także uważane za naruszenie netykiety i rozsyłanie spamu. Netykieta zabrania także sprzedawania jakichkolwiek list osobom trzecim bez wyraźnej na to zgody właścicieli wszystkich widniejących na takiej liście adresów.


LOGIN
login (z ang.) - słowo stosowane do określenia identyfikatora używanego w systemach komputerowych. Login jest ciągiem znaków przypisanych użytkownikowi bądź programowi. Do loginu zwykle przypisane są prawa jakie ma dany użytkownik bądź program działający w systemie.
Słowo login wywodzi się z j. angielskiego od skrótu "log in" określającego zalogowanie się do systemu. Przy procesie logowania podaje się zawsze parę identyfikator(nick) i hasło, w ten sposób stwierdzenie log in ewoluowało do słowa login rozumianego jako identyfikator sam w sobie a nie proces logowania. Procesem odwrotnym do logowania, jest tzw. Wylogowanie (z ang. log out).



M


MACROMEDIA FLASH
Macromedia Flash - program komputerowy, technologia tworzenia animacji z wykorzystaniem grafiki wektorowej na zasadzie klatek kluczowych. Powstałe pliki, zwane często "plikami Flash" można odtwarzać na stronie za pomocą przeglądarki internetowej z zainstalowaną odpowiednią wtyczką lub w oddzielnym programie do tego przeznaczonym. Pliki Flash są najczęściej wykorzystywane do reklam internetowych, internetowych prezentacji i animacji.
Aktualnie Flash, razem z Shockwave, jest wiodącą technologią do tworzenia animacji na potrzeby Internetu. Zmiany wprowadzone w wersji Flash MX 2004 (w szczególnosci ActionScript 2) czynią z niego również rozbudowane środowisko programistyczne. Najnowsza wersja dostępna od września 2005, to Flash 8. Niestety dla niektórych platform (np. Linux) najnowszą wersją pozostaje nadal 7.
na technologi Flash opiera również inne swoje produkty takie jak Macromedia Center, breeze czy Flash Paper.
:
W przeciwieństwie do PostScript, SVG i PDF, Flash wspiera przesyłanie strumieniowe (ramki ładują się osobno).
Podobnie jak PostScript, SVG i PDF, Flash używa grafiki wektorowej, dzięki czemu pliki te są mniejsze niż w przypadku bitmap.
Flash Player działa zarówno w systemie Windows, jak i Mac OS, Linux i innych systemamach Uniksowych.
jak HTML, Flash pozwala na osadzanie rysunków, dźwięków, filmów i prostych plików HTML. Dlatego też jest platformą multimedialną. Flash Player 6 pozwala również na przesył dwoma strumieniami audio i wideo, co czyni go odpowiednią platformą dla wysokopoziomowych aplikacji dla wielu użytkowników.
Flashu zaimplementowany został skryptowy język programowania ActionScript, co pozwala na tworzenie formularzy typu wypełnij-puste-miejsce. W wersji MX, Macromedia rozszerzyła ActionScript do proponowanych czterech standardów ECMAScript i programiści mogą go używać do pisania rozległych interfejsów użytkownika. Flash MX 2004 wprowadza ActionScript 2.0, który posiada klasy, interfejsy, dziedziczenie i inne cechy programowania zorientowanego obiektowego.
jako format stał się szeroko rozpowszechniony. Według Macromedia, 95% użytkowników Internetu ma zainstalowany Flash Player. PDA i telefony komórkowe można zintegrować z Flash Player, a jego implementacja jest dostępna dla platformy Java.


MAILING
Mailing (inaczej direct mail) - forma marketingu bezpośredniego, polegająca na dostarczeniu przesyłek reklamowych (ulotek, infologów, bookalogów, megalogów, listów, katalogów produktów/usług, kuponów zamówień itp.) do nabywcy pocztą. Pozwala na natychmiastowe sprawdzenie skuteczności przekazu reklamowego, na podstawie tzw. responsu (procentowego stosunku zamówień do wysłanych egzemplarzy).


MIME
MIME (ang. Multipurpose Internet Mail Extensions) to standard stosowany przy przesyłaniu poczty elektronicznej (ang. e-mail). MIME definuje budowę komunikatu poczty elektronicznej.
Komunikat w formacie MIME składa sie z treści i nagłówka. Nagłówek specyfikuje różne parametry związane z przesyłanym komunikatem takie jak nadawcę, temat, odbiorcę, rodzaj zawartości, kodowanie transportowe (określające sposób zamiany danych 8-bitowych (pliki binarne, zdjęcia, filmy, dźwięk) do formatu 7-bitowych danych w standardzie ASCII).
Tradycyjny e-mail umożliwiał jedynie przesyłanie tekstu, który mógł być wydrukowany na drukarkach obsługujących 7-bitowy kod ASCII. Dlatego też konieczne jest zakodowanie danych 8-bitowych na dane 7-bitowe. Powoduje to niestety zwiększenie długości tych danych.


MIRROR
Mirror (ang. lustro) to dokładna kopia strony internetowej lub innych zasobów (np. bazy danych lub plików udostępnianych przez FTP). Tworzona jest najczęściej po to, aby umożliwić szerszy dostęp do pewnej informacji. Mirror może też służyć jako kopia bezpieczeństwa. Innym zastosowaniem mirrorów jest odciążenie serwerów. Jeśli na jakimś serwerze pojawi się duży plik, który wiele osób będzie chciało ściągnąć (np. nowa dystrybucja Linuksa), umieszczenie tego pliku na kilku mirrorach sprawi, że transfer rozłoży się równomiernie na wszystkie serwery i żaden z nich nie zostanie nadmiernie obciążony. Mirrory mogą też być narzędziem w walce z cenzurą. Kiedy w 2002 roku chińskie władze zablokowały dostęp do wyszukiwarki Google powstał jej mirror o nazwie elgooG. Mirrory są też czasami wykorzystywane aby podnieść pozycje strony w wyszukiwarkach.


MODEM
Modem (od ang. MOdulator-DEModulator) - urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest zamiana danych cyfrowych na analogowe sygnały elektryczne (modulacja) i na odwrót (demodulacja) tak, aby mogły być przesyłane i odbierane poprzez linię telefoniczną (a także łącze telewizji kablowej lub fale radiowe). Jest częścią DCE (Data Communication Equipment), które w całości wykonuje opisane wyżej czynności. Nieodzowne do współpracy jest DTE (Data Terminal Equipment) i to dopiero stanowi całość łącza przesyłania danych. Dzięki modemowi można łączyć ze sobą komputery i urządzenia, które dzieli znaczna odległość.

Modemy akustyczne
W najstarszych modemach dane były zamieniane na przerywane dźwięki o częstotliwości 5 kHz i składały się z przetwornika elektrycznego, głośnika i mikrofonu. W urządzenie to wkładało się zwykłą słuchawkę telefoniczną, która ponownie przetwarzała dźwięki na impulsy elektryczne. W tamtych czasach firmy telefoniczne dopuszczały przesyłanie torem telefonicznym tylko sygnałów o przebiegu sinusoidalnym, co znacznie ograniczało dopuszczalne prędkości transmisji, pierwsze modemy miały prędkość transmisji 300 bodów na sekundę.

Modemy elektryczne
Współczesne modemy generują wprost impulsy elektryczne, które przesyłane są bezpośrednio do kabla telefonicznego bez pośrednictwa jakichkolwiek głośników i mikrofonów. Współczesne modemy wykorzystujące sieć telefoniczną nie generują przerywanych dźwięków o stałej częstotliwości lecz sygnał jest kodowany za pomocą modulowanych fal o częstotliwości od 5 do 15 kHz. Górna, fizyczna granica szybkości przesyłu informacji od centrali do abonenta przez zwykłe łącze telefoniczne to 56 kb/s, co można osiągnąć za pomocą protokołów takich jak K56Flex i X2. Wartość ta wynika z tego, że wewnątrz centrali sygnał przesyłany jest cyfrowo w standardzie: poziom - 8 bitów, częstotliwość 8 kHz, jeden bit musi być wykorzystany jako zegar i dlatego maksymalna prędkość transmisji jest równa 56 kb/s.
Publiczną sieć telefoniczną wykorzystuje się również do znacznie szybszych połączeń, wymaga to jednak stosowania odpowiednich urządzeń na centrali telefonicznej.

Inne modemy
Inne urządzenia do przesyłania danych cyfrowych w mediach, które pierwotnie lub z głównego założenia nie są cyfrowe także nazywa się modemami. Przykładowo modemy stosuje się do połączeń innych niż sieć telefoniczna, jak np. sieć telewizji kablowej, czy łącza dedykowane.

Rodzaje modemów
Modem może być tzw. zewnętrzny, czyli znajdujący się poza komputerem i połączony z nim (lub innym odbiornikiem) przy użyciu przewodu (interface : RS-232, USB, LPT, ethernet), albo wewnętrzny kiedy mamy do czynienia ze specjalną kartą rozszerzeń montowaną wewnątrz komputera (PCI, ISA).

Inną klasyfikację dokonuje się ze względu na medium. Wyróżniamy modemy:
telefoniczne (klasyczne i xDSL)
radiowe


MODERATOR
Moderator to osoba oceniająca jakość komentarzy na stronie WWW, kanale IRC, liście dyskusyjnej lub na forum. Celem moderacji jest zapobieganie trollowaniu, nadużyciu systemu komentarzy i zapewnieniu, że wpisy nie będą po prostu powodować kłótni. Moderatorzy dbają o przestrzegania zasd netykiety, a czasami również o czystość języka polskiego używanego w dyskusji poprzez zwracanie uwagi lub poprawianie błędów ortograficznych.
Odpowiedzi na moderację są często podzielone na negatywne i pozytywne. Nawet jeśli moderator po prostu próbuje wyegzekwować zachowanie reguł przez użytkowników, znajdą się osoby, które prawdopodobnie nie rozumiejąc obowiązujących zasad, będą przez to rozzłoszczone. Jednocześnie inni będą wspierać działalność moderatora.
Nawet inni moderatorzy mogą zostać wyprowadzeni z równowagi przez jakąś decyzję, czasem doprowadzając do burzliwej dyskusji poza głównym forum. Jednak decyzje takie rzadko są cofane, gdyż podważałoby to autorytet danego moderatora.
, iż moderator w świetle ustanowionych norm i reguł słownych jest podległy administracji danego forum i powinien dbać o jego dobre imię, to w jego interesie leży zachowanie bezstronności. Jeśli będzie on zawsze negował użytkowników, którzy pomimo autentycznych, merytorycznych, potwierdzonych wypowiedzi zostaną zaatakowani przez administrację forum, nie jest on moderatorem w pełnym tego słowa znaczeniu. Powinien przybrać rolę arbitra, a nie narzędzia władzy.


MOSAIC
Mosaic był jedną z pierwszych przeglądarek WWW, które działały w trybie graficznym. Przygotowana została przez NCSA (National Center for Supercomputing Applications) na uniwersytecie Illinois. Prace nad przeglądarką zawieszono dopiero w roku 1997 (wtedy NCSA oficjalnie ogłosił koniec prac nad programem). Od NCSA Mosaic wywodzi się przeglądarka Netscape. Pierwotnie nazwą firmy produkującej Netscape'a miał być właśnie Mosaic, lecz uniwersytet w Illionois nie wyraził na to zgody.
Przeglądarkę Mosaic można nazwać matką graficznych przeglądarek WWW - nawet produktu firmy Microsoft (patrz Internet Explorer). Mosaica można pobierać z Internetu jeszcze i dzisiaj - dostępna jest w wersjach dla Microsoft Windows, Mac OS oraz dla systemów Unix/Linux z grafiką pod X Window System.


MOZILLA
Mozilla to nazwa przeglądarki internetowej, pakietu programów, a także całego projektu powołanego w celu jej stworzenia.
Jest to wolna (na licencji MPL) i darmowa przeglądarka, obsługująca niemal w pełni najnowsze standardy internetowe, między innymi XHTML 1.x, HTML 4, DOM, XML, zatem wyświetla poprawnie każdą stronę zgodną ze standardami organizacji W3C.
Dokładna nazwa projektu to "Mozilla Suite". Aktualnie (od 21 września 2005) stabilna wersja Mozilli ma numer 1.7.12. Kolejne wersje rozwojowe będą wydawane pod inna nazwą - SeaMonkey. Seria 1.7.x będzie nadal wspierana, ale tylko w kwestii błędów bezpieczeństwa.
zaczęła powstawać na bazie uwolnionego kodu źródłowego przeglądarki Netscape Navigator w 1998 r., wcześniej była to wewnętrzna nazwa kodowa Navigatora (fonetyczne portmanteau z ang. Mosaic killer).
była rozwijana do 10 marca 2005 roku przez Fundację Mozilla. Wtedy fundacja ogłosiła, że skoncentruje się całkowicie na rozwoju aplikacji Mozilla Firefox i Mozilla Thunderbird, pomogła jednak powołać do życia Radę SeaMonkey, która kontynuuję rozwój przeglądarki pod nazwą SeaMonkey, wcześniej była to wewnętrzna nazwa kodowa Mozilla Suite.
jest w pełni spolszczona. Dostępne są wersje dla systemu Windows, Linux i Mac OS X, oraz w postaci pakietów językowych XPI dla dowolnej platformy sprzętowo-systemowej. Istnieją również nieoficjalne wersje instalacyjne dla innych systemów (min. dla różnych wersji systemu Unix).
pakiet Mozilla (w nawiasie nazwy pakietu Mozilla PL) składa się kilka programów:
Navigator (Nawigator ) - przeglądarka stron WWW i FTP
Mozilla Mail (Kurier Poczty) - wygodny i funkcjonalny program pocztowy oraz newsreader
Address Book (Książka adresowa) - zarządzanie książką adresową Kuriera Poczty
- klient IRC
Composer (Kompozytor Stron) - edytor stron internetowych HTML
Najważniejsze cechy Mozilli to:
przeglądanie przy użyciu paneli, ułatwiające zachowanie porządku na pulpicie
sidebar (pasek boczny) wyświetlający bieżące informacje oraz wyniki wyszukiwania internetowego w tabelce
integracja z kilkunastoma (w wersji polskiej nawet kilkudziesięcioma) portalami i serwisami wyszukiwawczymi
blokowanie wyskakujących okienek (pop-up) z reklamami, lub niechcianych bannerów z wybranych stron WWW
graficzne (tzw. "skórki"), dzięki którym można zmienić wyglądać programu w dowolny sposób
filtr niechcianej poczty, który wykrywa spam


MULTIMEDIA
Multimedia to ogólne określenie środków komunikacji wykorzystujących wiele form przekazu. Jeśli ktoś mówi o multimediach to zazwyczaj ma na myśli połączenie kilku z następujących elementów:
tekst
statyczny - grafika/zdjęcie
- film/animacja
muzyka


MYSQL
MySQL to obok PostgreSQL najpopularniejszy z wolnodostępnych silników relacyjnych baz danych. W odróżnieniu jednak od rozwijanego przez społeczność open-source PostgreSQL-a, MySQL tworzony jest przez pojedynczy podmiot - szwedzką firmę MySQL AB.
był pisany raczej z myślą o szybkości, niż kompatybilności ze standardem SQL - przez dłuższy czas MySQL nie obsługiwał nawet transakcji, co było zresztą głównym argumentem przeciwników tego silnika bazodanowego (najczęściej zwolenników PostgreSQL) - w nowszych wersjach (>=4) jest jednak zaimplementowana większość istotnych funkcji, a z każdą nowszą wersją, wsparcie SQL staje się coraz bardziej kompletne.
W wersji 5 dodano także m.in.:
procedury składowane (stored procedures)
wyzwalacze (triggers)
co bardzo zbliża MySQL do PostgreSQL pod względem funkcjonalności.
cieszy się natomiast opinią jednego z szybszych serwerów bazodanowych, dzięki czemu znakomicie nadaje się jako serwer dla często odwiedzanych witryn WWW.
MySQL zawiera świetne wsparcie dla replikacji bazy danych (w trybie master->slave).



N


NASK
NASK czyli Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa - jednostka badawczo-rozwojowa, która pełni funkcję rejestru domen internetowych (DNS) .pl, domen ENUM (dla +48) oraz oferuje usługi teleinformatyczne (IP transit, dostęp do Internetu, sieci VPN, usługi VoIP oraz usługi WiMAX).
Działalność
NASK powstał w 1991 r. przy Uniwersytecie Warszawskim jako zespół koordynacyjny ds. rozwoju akademickich sieci komputerowych. Zespół ten odegrał istotną rolę w podłączeniu Polski do internetu: nawiązanie po raz pierwszy łączności przy użyciu protokołu IP pomiędzy Instytutem Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego a Centrum Komputerowym Uniwersytetu w Kopenhadze miało miejsce 17 sierpnia 1991 r. W trakcie swojego rozwoju rozrósł się jednak do sporej firmy teleinformatycznej, która przez długi czas (w pierwszej połowie lat 90) miała całkowity monopol na dostęp do internetu w Polsce.
drugiej połowie lat 90. NASK, pozostając wciąż formalnie państwową jednostką badawczo-rozwojową, uzyskał formalne prawo do prowadzenia działalności czysto komercyjnej, zachowując jednocześnie prawo do obsługi centralnego rejestru domen w domenie .pl
nadal pełni funkcję "registry", czyli krajowego rejestru nazw internetowych w domenie .pl. Obecnie 99.5% wszystkich rejestracji domen dokonywanych jest przez Partnerów NASK, spośród których największe firmy to: NetArt, Onet.pl, DomainMaker oraz AZ.pl. Z inicjatywy NASK powstał także przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji sąd polubowny do rozstrzygania sporów związanych z rejestracją i utrzymywaniem domen *.pl.
jest też oficjalnym przedstawicielem Polski w CERT, FIRST, RIPE CENTR i TERENA, co daje mu m.in. prawo pośredniego ingerowania w działania systemu DNS. NASK w kwietniu 2003 roku uruchomił system automatycznej rejestracji domen poprzez protokół EPP (Extensible Provisioning Protocol), a we wrześniu 2003 roku obsługę domen ze znakami narodowymi (Internationalized Domain Names).
W ramach NASK działa również zespół reagowania na incydenty w sieci - CERT Polska, zajmujący się problematyką bezpieczeństwa w internecie. Z inicjatywy tego zespołu powstał przy NASK punkt kontaktowy ds. zwalczania nielegalnych treści w internecie, tzw. hotline - dyżurnet.pl.


NEWSLETTER
Newsletter - elektroniczna forma biuletynu - czasopisma rozsyłanego za pomocą poczty elektronicznej do prenumeratorów. Dawniej (przed powstaniem Internetu) to forma szybkiego czasopisma naukowego powielanego na kserokopiarce i rozsyłanego do zainteresowanych prenumeratorów. Forma taka była szybsza niż tradycyjne przygotowanie poligraficzne, służyła do szybkiej dyskusji naukowej. Obecnie papierowa forma kserowanych newsletterów znajduje się w zaniku i wypierana jest przez coraz powszechniejsze wersje elektroniczne.
Z tej formy dystrybucji korzystają biuletyny firmowe, gazety elektroniczne (zarówno w formacie tekstowym - ASCII, jak i HTML czy PDF). Newslettery przybierają czasem duże formy zbioru informacji, tworząc albo struktury odwołujące się do pełnych artykułów zamieszczonych na stronach WWW, albo też publikując od razu w dostarczanym newsletterze całość tekstu.



O


ONET.PL
Onet.pl - jeden z najpopularniejszych polskich portali internetowych, którego właścicielem jest Grupa Onet.pl S.A. z siedzibą w Krakowie.
Historia
Portal powstał w czerwcu 1996 roku. Początkowo nosił nazwę OptimusNet (Patrz archiwalne wydanie z roku 1997 ), gdyż związany był z firmą Optimus. Z tej nazwy wykształcił się skrót - Onet. W połowie 2001 roku Onet.pl stał się częścią Grupy ITI. Dnia 28 lutego 2006 roku spółka Grupa Onet.pl S.A. połączyła się z Onet.pl S.A. (połączenie nastąpiło przez przejęcie całego majątku spółki Onet.pl S.A. przez spółkę Grupa Onet.pl S.A.). 30 maja 2006 portal onet.pl został kupiony przez grupę TVN S.A.
Charakterystyka
.pl udostępnia serwisy informacyjne i tematyczne, materiały multimedialne, a także usługi, takie jak darmowe konta pocztowe, możliwość zakładania stron WWW, uczestnictwo w czatach, forach dyskusyjnych, interfejs WWW do grup dyskusyjnych wraz z serwerem NNTP Usenetu, serwis wysyłania kartek internetowych oraz program OnetKomunikator. W czerwcu 2005 roku Onet.pl zawarł umowę z globalnym operatorem najpopularniejszego komunikatora głosowego na świecie - Skype. Usługa OnetSkype jest dostępna pod adresem http://skype.onet.pl. Od roku 2002 Onet.pl uruchomił niezależny numer dostępowy do Internetu - OnetKonekt.
wyników Megapanelu PBI/Gemius ze stycznia 2006 roku, Onet.pl jest najpopularniejszym i najczęściej odwiedzanym polskim portalem, notuje ponad dwa miliardy odsłon (ang. pageviews) miesięcznie.


OPERA
Opera - przeglądarka internetowa autorstwa norweskiej firmy Opera Software. Bardziej precyzyjnie jest wielofunkcyjny program sieciowy, w skład którego wchodzą: przeglądarka WWW, klient poczty i Usenetu, klient IRC, czytnik RSS. Wersja 9 będzie (obecnie jest w fazie ß) także wyposażona w obsługę protokołu BitTorrent.
Opera powstała w wyniku prac nad projektem badawczym sponsorowanym przez norweskiego narodowego operatora telefonicznego. Sukces techniczny projektu sprawił, że jej twórcy uniezależnili się od sponsora i założyli firmę produkująca kolejne wersje przeglądarki.
dostępna jest na wiele systemów operacyjnych i sprzętowych. Dostępne są wersje dla BeOS, FreeBSD (i386), MS Windows, IBM OS/2, Linux (i386 i PowerPC), Macintosh (Mac OS 9 i Mac OS X), Sun Solaris, QNX. Szczególne wersje to te dostępne dla przenośnej platformy Symbian pracujące w telefonach komórkowych nowej generacji i urządzeniach naręcznych (palmtop). Na każdym z systemów Opera zapewnia ten sam silnik renderujący kod HTML, w przypadku urządzeń małoekranowych (palmtop, GSM) wzbogacony o mechanizm zwany small screen rendering, który pozwala oglądać szerokokątne i wzbogacone w grafiki strony internetowe na wyświetlaczach uboższych i mniejszych niż ekrany komputerowe.
jest (od wersji 8.50) programem freeware. Istnieje możliwość wykupienia pełnej pomocy technicznej świadczonej przez Opera Software. Początkowo (do wersji 4.x włącznie) Opera rozprowadzana była na zasadach shareware, następnie od wersji 5.x do 8.50 na licencji adware.


OUTLOOK EXPRESS
Outlook Express to klient pocztowy i newsreader firmy Microsoft, dodawany do systemu operacyjnego Windows. W okolicach roku 2000 był jednym z wiodących produktów tego typu. Jego liczne błędy, dziury w bezpieczeństwie, a także powstanie dobrych alternatywnych programów spowodowały spadek znaczenia OE. Firma Microsoft zaczęła dostrzegać to w 2003, wydano wtedy poprawkę Q331923 naprawiającą wiele błędów, m.in. w delimiterze. Jednak dopiero wymiana programistów w 2005 roku i rozpoczęcie prac nad wersją OE dla Windows Vista (o nazwie Windows Mail) przyniosło nadzieję na poprawę jakości Outlook Express.



P


PAGE RANK
PageRank - metoda nadawania indeksowanym stronom internetowym określonej wartości liczbowej, oznaczającej jej jakość. Algorytm PageRank jest wykorzystywany przez popularną wyszukiwarkę internetową Google. Został opracowany przez założycieli firmy Google Larry'ego Page'a i Sergeya brina podczas ich studiów na Uniwersytecie Stanforda w 1998 roku.
PageRank jest rozwinięciem znanej od dawna heurystyki, wedle której jakość tekstu jest proporcjonalna do ilości tekstów, które się na niego powołują. Rozwinięcie zaproponowane przez autorów Google polegało na ważeniu sumy linków wskazujących na rozpatrywany tekst ich własną wartością PageRank. Innymi słowy: jeśli na dany tekst powołuje się artykuł, który sam ma wysoką ocenę, ma to większe znaczenie niż gdy na ten sam tekst powołuje się mało popularna strona.
zbliżone do algorytmu PageRank są obecnie coraz śmielej wprowadzane do mechanizmów innych wyszukiwarek internetowych. Szczegóły właściwego algorytmu nigdy nie zostały upublicznione i są jednymi ze ściśle strzeżonych tajemnic Google. Do tego są najprawdopodobniej sukcesywnie zmieniane w celu dopracowania mechanizmu. Wszystkie informacje dostępne jawnie przedstawiają jedynie wzorcową wersję algorytmu stosowanego w wyszukiwarce Google. Ponadto PageRank jest tylko jednym z wielu elementów decydujących o ostatecznej pozycji danej strony wśród wyników wyszukiwania.
Część systemów wykorzystujących PageRank lub podobne algorytmy jest opatentowana w Stanach Zjednoczonych. W tekście patentów można znaleźć wiele szczegółów na temat funkcjonowania tych algorytmów.


PANEL ADMINISTRACYJNY
Panel administracyjny, najczęściej spotykany w aplikacjach internetowych, jest miejscem w którym administrator danego serwisu, komputera lub usługi może wprowadzić zmiany dotyczące działania aplikacji, jej konfiguracji czy dostępności. Dostęp do panelu najczęściej jest chroniony hasłem, bez którego nieautoryzowany użytkownik nie może dokonać żadnych zmian. Panel administracyjny jest nieodłącznym elementem CMSu.


PIRACTWO KOMPUTEROWE
Piractwo komputerowe - potoczne, negatywnie nacechowane emocjonalnie, określenie działalności polegającej na łamaniu praw autorskich poprzez nielegalne kopiowanie i posługiwanie się programami komputerowymi bez zgody autora lub producenta i bez uiszczenia odpowiednich opłat.
Według Richarda Stallmana termin ten ma wpływać na świadomość i oceny moralne użytkowników przekonując, że dzielenie się informacją z innymi jest złe i moralnie równoważna napadaniu na okręty, porywaniu oraz mordowaniu załogi i pasażerów.
Stallman proponuje zamiast tego określenia używać neutralnych pojęć takich jak, zabronione kopiowanie (ang. prohibited copying) czy bezprawne kopiowanie (ang. unauthorized copying).
ten jest stale lansowany przez Business Software Alliance.


PLIK
Plik (ang. file), jest to nazwany ciąg danych (inaczej zbiór danych), o skończonej długości, posiadający szereg atrybutów i stanowiący dla systemu operacyjnego całość.
Atrybutami mogą być:
rozmiar
przestrzeń
nazwa
data utworzenia, modyfikacji, ostatniego dostępu, usunięcia itp.
właściciel i grupa pliku
prawa (zapisu, odczytu itd. - mogą być odmienne dla różnych grup użytkowników)
położenie, czyli wskaźnik do miejsca na urządzeniu, na którym plik został zapisany (często tablica wskaźników)
czy jest to katalog, plik wykonywalny
Atrybuty zależą od systemu operacyjnego, a dokładniej od jego systemu plików.
Typy plików
Pliki dzielimy na kilka typów:
katalogi (stosuje się też nazwy foldery lub kartoteki) - (ang. directory), pliki zawierające spis odwołań do innych plików (w tym także do katalogów),
symboliczne - (ang. symbolic link) odwołanie do innego pliku; większość operacji na tego typu plikach będzie w rzeczywistości wywoływane na plikach, na które one wskazują
kolejki FIFO (ang. First In, First Out, w skrócie FIFO), gniazda (ang. sockets), strumienie danych itd. - realizujące bardziej złożone zadania, występują nie w każdym systemie
pliki wykonywalne (ang. executable files), skrypty (ang. scripts), pliki wsadowe (ang. batch files) - zawierające program do wykonania lub polecenia dla interpretera (często powłoki)
system DOS rozróżnia pliki binarne i tekstowe (ASCII). W systemach uniksowych pliki binarne i tekstowe są tożsame.


POCZTA ELEKTRONICZNA
Poczta elektroniczna (e-mail a. mejl) to jedna z usług internetowych, w prawie zwanych usługami świadczonymi drogą elektroniczną, służąca do przesyłania wiadomości tekstowych (listów elektronicznych). Obecnie do przesyłania e-maili używany jest protokół SMTP.
Słowo e-mail próbowano w Polsce zastąpić słowem listel (od list elektroniczny), słowo to jednak nie przyjęło się w codziennym użyciu. Językoznawcy za poprawną uznają także formę mejl.
z prawem telekomunikacyjnym usługa poczty elektronicznej nie jest usługą telekomunikacyjną.
usługi
E-mail jako taki został wymyślony w roku 1965, autorami pomysłu byli Louis Pouzin, Glenda Schroeder i Pat Crisman - wówczas jednak usługa ta służyła jedynie do przesyłania wiadomości od jednego użytkownika danego komputera do innego użytkownika tej samej maszyny, a adres emailowy w zasadzie jeszcze nie istniał. Usługę polegającą na wysyłaniu wiadomości od użytkownika jednego komputera do użytkownika innego wymyślił w roku 1971 Ray Tomlinson, on również wybrał znak @ (at) do rozdzielania nazwy użytkownika od nazwy maszyny (a później nazwy domeny internetowej).
Na początku do wysyłania e-maili służył protokół CPYNET, później wykorzystywano FTP, UUCP i wiele innych protokołów, a na początku lat 80. Jonathan B. Postel napisał specjalnie do tego celu protokół SMTP.
Istnieje rozszerzenie poczty elektronicznej - MIME, umożliwiające dołączanie do e-maili danych innego typu w formie tzw. załączników.
związku z tym, że wiele komputerów nie jest obecnych w sieci cały czas (patrz dialup), powstały protokoły umożliwiające odbiór poczty elektronicznej gromadzonej na serwerach - najbardziej znane to POP3 i IMAP.
Oprogramowanie
Popularne programy serwerowe (Mail Transport Agent - MTA) obsługujące pocztę to Sendmail, Postfix, Exim i qmail. Błędna konfiguracja serwera może doprowadzić do powstania open relay.
Popularne programy do odbioru i wysyłania poczty (Mail User Agent - MUA):
tekstowe: elm, elmo, mutt, pine
: Balsa, Eudora, KMail, Microsoft Outlook, Microsoft Outlook Express, Mozilla Suite/SeaMonkey, Mozilla Thunderbird, Netscape Messenger, Opera, Pegasus Mail, Sylpheed, The Bat!
Najczęściej używanym programem stanowiącym bramkę z protokołów odbiorczych POP3 do SMTP jest fetchmail.
Większość portalii udostępnia darmowe skrzynki w zamian za otrzymywanie reklam.


PODPIS ELEKTRONICZNY
Podpis elektroniczny - pojęcie normatywne zdefiniowane w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr 130, poz. 1450 z późn. zm). Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy podpis elektroniczny stanowią dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny.
Dokument opatrzony podpisem elektronicznym może być - przy spełnieniu dodatkowych przesłanek - równoważny pod względem skutków prawnych dokumentowi opatrzonemu podpisem własnoręcznym. Podpis elektroniczny będzie mógł być uznany za równoważny podpisowi własnoręcznemu jeśli spełnia warunki umożliwiające uznanie go za podpis elektroniczny bezpieczny. Zgodnie z ustawą bezpieczny podpis elektroniczny to podpis elektroniczny, który:
jest przyporządkowany wyłącznie do osoby składającej ten podpis,
jest sporządzany za pomocą podlegających wyłącznej kontroli osoby składającej podpis elektroniczny bezpiecznych urządzeń służących do składania podpisu elektronicznego i danych służących do składania podpisu elektronicznego,
jest powiązany z danymi, do których został dołączony, w taki sposób, że jakakolwiek późniejsza zmiana tych danych jest rozpoznawalna.
Skutki prawne związne ze złożeniem oświadcznia woli opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu określa art. 78 § 2 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem oświadczenie woli podpisane takim podpisem ma takie same skutki prawne, jak oświadczenie woli podpisane podpisem własnoręcznym.
W prawie wspólnotowym skutki prawne podpisu elektronicznego są przedmiotem regulacji Dyrektywy o Wspólnotowej Infrastrukturze Podpisów Elektronicznych.
Bezpieczny podpis elektroniczny nie zastępuje podpisu własnoręcznego zatem nie może go zastąpić, gdy ustawa wymaga podpisu własnoręcznego np. jak np. przy testamencie własnoręcznym (art. 949 § 1 k.c.) lub podpisie notarialnie uwierzytelnionym.
Bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany za pomocą kwalifikowanego certyfikatu spełnia w obrocie prawnym i gospodarczym m.in. następujące funkcje:
identyfikacyjną,
dowodową,
kontraktową.


POP3
Post Office Protocol version 3 (POP3) to protokół internetowy z warstwy aplikacji pozwalający na odbiór poczty elektronicznej ze zdalnego serwera do lokalnego komputera poprzez połączenie TCP/IP. Ogromna większość współczesnych internautów korzysta z POP3 do odbioru poczty
Wcześniejsze wersje protokołu POP czyli, POP (czasami nazywany POP1), POP2 zostały całkowicie zastąpione przez POP3. Zwykle jeżeli ktoś mówi o protokole POP ma na myśli jego wersję 3.
POP3 powstał dla użytkowników, którzy nie są cały czas obecni w Internecie. Jeżeli ktoś łączy się z siecią tylko na chwilę, to poczta nie może dotrzeć do niego protokołem SMTP. W takiej sytuacji w sieci istnieje specjalny serwer, który przez SMTP odbiera przychodzącą pocztę i ustawia ją w kolejce.
użytkownik połączy się z siecią, to korzystając z POP3 może pobrać czekające na niego listy do lokalnego komputera. Jednak protokół ten ma wiele ograniczeń:
połączenie trwa tylko, jeżeli użytkownik pobiera pocztę i nie może pozostać uśpione,
do jednej skrzynki może podłączyć się tylko jeden klient równocześnie,
każdy list musi być pobierany razem z załącznikami i żadnej jego części nie można w łatwy sposób pominąć - istnieje co prawda komenda top, ale pozwala ona jedynie określić przesyłaną liczbę linii od początku wiadomości,
wszystkie odbierane listy trafiają do jednej skrzynki, nie da się utworzyć ich kilku,
POP3 nie potrafi sam przeszukiwać czekających w kolejce listów.
Istnieje bardziej zaawansowany protokół IMAP, który pozwala na przeglądanie czekających listów nie po kolei na podobieństwo plików w katalogach i posiada niektóre funkcje pominięte w POP3.
Programy odbierające pocztę najczęściej obsługują oba protokoły, ale POP3 jest bardziej popularny. Wysyłanie listów zawsze opiera się na protokole SMTP. Komunikacja POP3 może zostać zaszyfrowana z wykorzystaniem protokołu SSL. Jest to o tyle istotne, że w POP3 hasło przesyłane jest otwartym tekstem, o ile nie korzysta się z opcjonalnej komendy protokołu POP3, APOP.
Protokół POP3, podobnie, jak inne protokoły internetowe (np. SMTP, HTTP) jest protokołem tekstowym, czyli w odróżnieniu od protokołu binarnego, czytelnym dla człowieka. Komunikacja między klientem pocztowym, a serwerem odbywa się za pomocą czteroliterowych poleceń.


POP-UP
Pop-up - (z ang. tzw. "wyskakujące okienka") to jedna z funkcji stron WWW powodująca automatycznie uruchamiane nowego okienka (karty) z określoną treścią w przeglądarce internetowej. W owym okienku (karcie) może znaleźć się dodatkowe menu nawigacyjne, krótki tekst pomocy, wyjaśnienie terminu, powiększony obrazek, najczęściej jednak technika ta jest wykorzystywana do reklamy internetowej.
Najczęstszą formą pop-upów są otwierające się przy wejściu na stronę internetową reklamy. Zbliżoną, z technicznego punktu widzenia, formą reklamy, o mniejszej uciążliwości dla użytkownika, jest tzw. pop-under - okienko, które jest otwierane w tle, pod bieżącym oknem. Staje się ono widoczne dopiero po zamknięciu, przesunięciu czy zminimalizowaniu głównego okna przeglądarki.
pop-upy narodziły się pod koniec XX wieku, w okresie boomu internetowego, jako dodatkowa forma przychodów pochodzących z reklam. Uważa się je za bardziej skuteczne od bannerów, aczkolwiek mogą też być z nimi sprzężone i stosowane równolegle. Szacuje się, że pop-upy stanowią 6,4% rynku reklam (kwiecień 2004 r., według Nielsen/NetRatings Ad Relevance).
większości użytkowników Internetu reklamy pop-up są bardzo irytujące - stąd dużą popularnością zaczęły cieszyć sie programy umożliwiające ich blokowanie. Na przykład Mozilla Firefox ma wbudowaną funkcję blokowania niechcianych pop-upów. Z danych amerykańskich firm badawczych, w USA korzysta z nich 30% internautów. Odpowiedzią na nie są reklamy omijające zabezpieczenia programowe.


PORTAL
Portal internetowy to rodzaj serwisu informacyjnego, dla którego nośnikiem jest Internet. Zazwyczaj portal internetowy zawiera dział aktualnych wiadomości, pogody, katalog stron www, chat oraz mechanizmy wyszukiwania informacji w nim samym lub zewnętrznych zasobach Internetu (wyszukiwarki internetowe).
W celu przyciągnięcia większej ilości użytkowników portale oferują darmowe konta e-mail i miejsce na strony WWW. Jednak darmowe konta WWW nie zawsze przyciągają klientów. Często webmasterzy wybierają darmowy hosting na innych serwerach, gdyż są tam znacznie lepsze warunki.
Przykłady portali internetowych:
Wirtualna Polska - pierwszy portal w Polsce
Onet - najpopularniejszy portal w Polsce
Gazeta.pl
.pl
.pl
Wortal to szczególny rodzaj portalu, publikujący informacje tematycznie do siebie zbliżone. Przykłady:
Wortal teatralny
Wortal teleinformatyczny
Wortal sportowy
Wortal astronomiczny


POZYCJONOWANIE STRON
Pozycjonowanie stron (ang. Search engine optimization - SEO, Web Positioning) jest techniką pozwalającą na prawie dowolne zmiany w wynikach wyszukiwania tzw. SERP wyszukiwarek internetowych.


PROGRAM ANTYWIRUSOWY
Program antywirusowy - program komputerowy, którego celem jest wykrywanie, zwalczanie, usuwanie i zabezpieczanie systemu przed wirusami komputerowymi, a często także naprawianie w miarę możliwości uszkodzeń wywołanych infekcją wirusową. Współcześnie najczęściej jest to pakiet programów chroniących komputer przed różnego typu zagrożeniami.
Programy antywirusowe często są wyposażone w dwa niezależnie pracujące moduły (uwaga: różni producenci stosują różne nazewnictwo):
skaner - bada pliki na żądanie lub co jakiś czas; służy do przeszukiwania zawartości dysku
- bada pliki ciągle w sposób automatyczny; służy do kontroli bieżących operacji komputera
Program antywirusowy powinien również mieć możliwość aktualizacji definicji nowo odkrytych wirusów, najlepiej na bieżąco, przez pobranie ich z Internetu, ponieważ dla niektórych systemów operacyjnych codziennie pojawia się około trzydziestu nowych wirusów.
jest tendencja do integracji narzędzi do ochrony komputera. Kiedyś był to jedynie skaner, który wyszukiwał wirusy, początkowo na podstawie sygnatur znanych wirusów, a potem także typujący pliki jako zawierające podejrzany kod za pomocą metod heurystycznych.
Obecnie poza skanerem, monitorem i modułem do aktualizacji sieciowej pakiet antywirusowy zawiera często także zaporę sieciową, moduły kontroli przesyłek poczty elektronicznej i plików pobieranych z sieci, a poza wirusami chroni też ogólnie przed tzw. malware, czyli różnego rodzaju szkodliwym oprogramowaniem, oraz dba o ochronę prywatności danych użytkownika. Nieraz zawiera też narzędzia ułatwiające administrację większej ilości stanowisk (np. zdalna aktualizacja czy zgłaszanie zagrożeń administratorowi sieci), co przydaje się w zarządzaniu lokalnymi sieciami firm i organizacji.


PROGRAMY PARTNERSKIE
Programy Partnerskie - Narzędzie internetowego marketingu które wciąz rośnie w potęge i zyskuje nowych zowlenników. Dzięki Programom Partnerskiem nie musisz sprzedawać własnych produktów. Wystarczy, że polecasz produkty Twoich internetowych sprzedawców, za co dostajesz należną Ci prowizje.
Program partnerski nie jest::
- Odbieraniem i czytaniem płatnych maili na których można żekomo dużo zarobić. To nieprawda :)
- Oglądaniem płatnych reklam w czasie korzystania z sieci. To także nie działa :)
- MLM (Multi Level Marketing). W systemie tym budujesz piramidę poleconych, lecz nie sprzedając produków.
Programy Partnerskie mają wiele zalet. Zarówno dla nas czyli partnera jak i dla sprzedawcy. Oto kilka z nich:
Dla partnera:
- Nie musisz sprzedawać własnych produktów.
- Nie martwisz się o produkcję i papierkową robotę.
- Partnerem zazwyczaj zostajesz za darmo.
sprzedawcy:
- Płaci dopiero po tym jak sam zarobi, nie ryzykując pieniędzy.
- Nie traci na niepewną reklamę.
Zapewnia sobię promocję oraz przypływ klientów.


PROJEKTY INTERNETOWE
Projekty internetowe to nieformalne grupy użytkowników - woluntariuszy internetu, którzy łączą swoje wysiłki w celu osiągnięcia jakiegoś celu.
Projekty internetowe można ogólnie podzielić na dwa rodzaje:
1. Oparte na wspólnej pracy polegającej na dostarczaniu, porządkowaniu lub wyszukiwaniu określonych informacji. Do tego rodzaju projektów można m.in. zaliczyć:
Wikipedię - encyklopedię tworzoną siłami woluntariuszy
DMOZ - Open Directory Project - katalog stron WWW tworzony siłami woluntariuszy.
. Oparte na bezpłatnym udostępnianiu mocy obliczeniowej swojego komputera przyłączonego do internetu. Zwykle projekt taki polega na wykorzystywaniu mocy obliczeniowej komputerów użytkowników w celu wykonania na nich żmudnych i czasochłonnych obliczeń niezbędnych do rozwiązania danego problemu. Do tego rodzaju projektów można m.in. zaliczyć:
distributed.net zwany także dnetem. - był to pierwszy, pionierski projekt, uruchomiony w 1997 roku, którego zadaniem było sprawdzenie możliwości złamania algorytmów kryptograficznych RSA, stosowanych obecnie w takich protokołach internetowych jak np: SSH. Wiele projektów dnetu skończyło się pełnym sukcesem. Obecnie trwają prace nad 72 bitowym wariantem tego algorytmu o nazwie roboczej RC5. Uczestniczy w nim ok. 50 000 woluntariuszy.
SETI@home - zrzesza internautów w celu znalezienia obcych cywilizacji. Ich zadaniem jest przetwarzanie danych otrzymanych z radioteleskopów rozsianych po całym świecie w nadziei znalezienia w "kosmicznym szumie radiowym" - uporządkowanych sygnałów, które mógłby być nośnikiem informacji przesyłanej przez pozaziemskie cywilizacje. Obecnie projekt SETI - choć wciąż nie mogący się poszczycić jakimikolwiek realnymi osiągnięciami zrzesza ponad 2 miliony woluntariuszy i jest największym tego rodzaju projektem.
Great Internet Mersenne Prime Search - zrzesza internautów w celu znalezienia dużych liczb pierwszych wśród liczb Mersenne'a
grid.org - rodzina projektów biomedycznych, uruchomionych i koordynowanych przez Wydział Biotechnologii Oxford University, których celem jest pomoc w wyszukiwaniu związków chemicznych o potencjalnym działaniu antyrakowym, antywirusowym i antybakteryjnym oraz analiza ludzkiego DNA w celu znalezienia miejsc, gdzie znajdują się geny wywołujące choroby genetyczne.
@Home - jest to internetowy projekt zorganizowany przez Uniwersytet Stanforda (USA), który bada procesy fałdowania białek. Wyniki tych badań mogą znacząco przyczynić się do znalezienia skutecznego leku na raka oraz inne nieuleczalne choroby.


PROTOKOŁY INTERNETOWE
Protokoły internetowe to podzbiór protokołów komunikacyjnych, mający zastosowanie w środowisku internetu. Protokoły internetowe to zbiór ścisłych reguł i kroków postępowania, które są automatycznie wykonywane przez urządzenia w celu nawiązania łączności i wymiany danych.


Protokół TCP/IP
Protokół TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol) jest pakietem najsilniej rozpowszechnionych protokołów komunikacyjnych warstwy transportowej i sieciowej.
TCP/IP jest protokołem komunikacji otwartej. Otwartość oznacza możliwości komunikacji między dowolną kombinacją urządzeń, bez względu na ich fizyczną różnorodność. TCP/IP zwane jest także stosem protokołów ze względu na strukturę warstwową.
Model odniesienia TCP/IP, inaczej niż OSI, bardziej skupia się na dostarczaniu wzajemnych połączeń niż sztywnym dopasowaniu do warstw funkcji, jest znacznie bardziej elastyczny od modelu OSI. Podstawowa różnica miedzy modelem OSI a poniższym polega na braku stałej gwarancji dostarczania pakietów przez warstwę transportowa. Zestaw TCP/IP oferuje prostszy protokół datagramow użytkownika (UDP, User Datagram Protocol), w którym wszystkie warstwy stosu TCP/IP wykonuja określone obowiązki lub uruchamiają aplikacje. Protokoły TCP i IP łącznie zarządzają przepływem danych przez siec w obu kierunkach. Tymi warstwami dla modelu TCP/IP są:
Warstwa łącza - zawiera protokoły ARP i RARP, obsługujące transmisję pakietów vsieciowa - zawiera protokoły ICMP, IP, IGMP, RIP, OSPF i EGP. Są to raczej protokoły niskiego poziomu i ezoteryczne, nie wymagające zbytniej troski.
Warstwa transportowa - zawiera protokoły UDP i TCP. Pierwszy dostarcza pakiety prawie bez sprawdzania, drugi natomiast gwarantuje bezstratne ich dostarczenie.
aplikacji - zawiera protokoły SMTP, FTP, NFS, NIS, LPD, Telnet.
TCP/IP umożliwia prace w sieciach niejednorodnych, tworzenie sieci miedzyplatformowe. Protokół ten ma następujące cechy charakterystyczne:
odtwarzalność po awarii
dodawania nowych sieci bez przerywania istniejącej obsługi
współczynnik obsługi błędów
od platformy
stopień obciążenia danych własnymi strukturami
wydajność
Protokóły TCP i IP łącznie zarządzają przepływem danych przez siec w obu kierunkach. IP przesyła pakiety bez ich rozróżniania, natomiast zadaniem TCP jest gwarancja ich dotarcia. Protokół TCP odpowiada za działania następujące :
Uzgadnianie tożsamości (handshake)
Zarządzanie pakietami
Sterowanie przepływem
i obsługa błędów


PROTOKOŁY KOMUNIKACYJNE
Protokoły komunikacyjne to zbiór ścisłych reguł i kroków postępowania, które są automatycznie wykonywane przez urządzenia komunikacyjne w celu nawiązania łączności i wymiany danych. Dzięki temu, że połączenia z użyciem protokołów odbywają się całkowicie automatycznie typowy użytkownik zwykle nie zdaje sobie sprawy z ich istnienia i nie musi o nich nic wiedzieć.
Klasyczne protokoły, których prawzorem był protokół telexu składają się z trzech części:
powitalnej (tzw. "handshake") która polega na przesłaniu wzajemnej podstawowej informacji o łączących się urządzeniach, ich adresu (nr. telefonu), szybkości i rodzaju transmisji itd, itp,
przekazu danych,
procedury analizy poprawności przekazu (np: sprawdzania sum kontrolnych) połączonej z procedurą pożegnania, żądaniem powtórzenia transmisji lub powrotem do procedury powitalnej
Przesyłana informacja może być porcjowana - protokół musi umieć odtworzyć informację w postaci pierwotnej.
Protokołami tego rodzaju posługują się:
teleksy,
faksy,
modemy,
komputerowe,
wiele innych urządzeń, włącznie z np. pilotami do telewizorów.
Protokoły służące programom komputerowym do porozumiewania się między sobą poprzez Internet są określone przez IETF w dokumentach zwanych RFC.
Warstwy - przesyłanie danych komputerowych to niezwykle trudny proces, dlatego rozdzielono go na kilka "etapów", warstw. Warstwy oznaczają w istocie poszczególne funkcje spełniane przez sieć. Najbardziej powszechny sposób organizacji warstw komunikacji sieciowej to Model OSI.


PROXY
Serwer pośredniczący (pośrednik, często z ang. proxy) - oprogramowanie lub serwer z odpowiednim oprogramowaniem, które dokonuje pewnych operacji (zwykle nawiązuje połączenia) w imieniu użytkownika. Często utożsamiany z pośrednikiem HTTP (HTTP proxy).
Użytkownik zleca pośrednikowi zadania za pomocą odpowiedniego klienta. W wypadku usług FTP i HTTP jest to klient FTP i przeglądarka internetowa. Obok tych popularnych rozwiązań znane są także inne, jak np. pośredniki (proxy) aplikacyjne, transferujące zapytania aplikacji, w istocie pełni ono funkcję middleware i realizuje "routing zależny od danych". Inne rodzaje pośredników mogą obsługiwać np. sieciowe protokoły transmisji głosu i innych usług.
Pośrednik a bezpieczeństwo
Użycie pośrednika wprowadza w sieci element zabezpieczający, ponieważ jego praca realizowana jest w warstwie aplikacyjnej modeli ISO/OSI, i jako taka może analizować logiczną zawartość pakietów, a nie jedynie ich formalną zgodność ze standardem.
Renomowani producenci oprogramowania zapór sieciowych, np. Checkpoint Software, opracowywują protokoły wymiany informacji z dedykowanymi serwerami pełniącymi funkcje pośrednika, w celu analizy np. zawartości stron WWW dla wykrywania wirusów w ActiveX, lub analizy zawartości transmisji strumieniowych dla eliminowania możliwości zestawiania w nich tzw. tuneli.


PRZEGLĄDARKA INTERNETOWA
Przeglądarka internetowa - program komputerowy, który służy do pobierania i wyświetlania dokumentów HTML/XHTML/XML z serwerów internetowych, a także plików multimedialnych (czasem z pomocą różnych wtyczek). Najpopularniejszymi przeglądarkami są: Internet Explorer, Firefox, Mozilla Suite, Opera, Konqueror oraz Safari.
Przeglądarki internetowe komunikują się z serwerem za pomocą protokołu HTTP, aczkolwiek w obsłudze są również inne, np. FTP, HTTPS, Gopher. Często z przeglądarką dostarczane są komponenty, które umożliwiają korzystanie z serwerów grup dyskusyjnych (protokół NNTP) i e-mail (protokoły POP3, IMAP i SMTP).
Trwająca na rynku wojna przeglądarek powoduje, że oprogramowanie do przeglądania stron cały czas ewoluuje w stronę ergonomiki, użyteczności i wygody.


PUNKT WYMIANY RUCHU INTERNETOWEGO
wymiany ruchu internetowego (ang. Internet eXchange Point, IXP) jest to porozumienie pomiędzy dostawcami usług internetowych mające na celu wymianę ruchu pomiędzy własnymi sieciami na zasadzie peeringu w celu podniesienia efektywności i niezawodności.
świecie istnieje ponad 100 punktów wymiany ruchu internetowego, z czego 60 znajduje się w Europie i 26 w Ameryce Północnej (2005). Największe europejskie punkty wymiany są zrzeszone w European Internet Exchange Association (Euro-IX). W Stanach Zjednoczonych punkty wymiany ruchu internetowego nazywane są również Network Access Point (NAP).
Pierwszym punktem wymiany ruchu w Polsce był uruchomiony przez ATM S.A. punkt wymiany ruchu pomiędzy sieciami IKP (AToM) i Internet Technologies. Kolejno do tego punktu dołączali: węzeł w CIUW, Supermedia, Medianet, Polska On-line, Polbox i inni ówcześni ISP.



R


REKLAMA INTERNETOWA
Początkowo reklama w Internecie przyjmowała formę tzw. mailngu, czyli wysyłania reklam za pomocą poczty elektronicznej. W 1993 roku nastąpiła rewolucja - powstała przeglądarka internetowa Mosaic, która potrafiła wyświetlać grafikę i ramki. Od tej pory reklamodawcy mogli dotrzeć do większej liczby potencjalnych odbiorców, a sama reklama mogła przyjąć formę graficzną. Druga połowa lat 90-tych XX wieku, to bardzo dynamiczny rozwój Internetu i technologii z nim związanych, w tym także reklamy. Jedną z popularniejszych form jaką przyjmuje reklama internetowa są banery. Inną formą są ogłoszenia internetowe lub aukcje internetowe


RING
Ring to internetowa moda polegająca na łączeniu stron WWW dotyczących jakiegoś tematu w jeden ciąg poprzez system odnośników, dzięki czemu osoby odwiedzające którąkolwiek stronę takiego "pierścienia" mogą przechodzić do strony poprzedniej lub następnej (a także do losowo wybranej). Każda witryna zgłoszona do ringu zobowiązuje się umieścić w widocznym miejscu standardowy banner i odnośniki danego ringu.


ROBAK KOMPUTEROWY
Robak komputerowy to samoreplikujący się program komputerowy, podobny do wirusa komputerowego.
Główną różnicą między wirusem, a robakiem jest to, że podczas gdy wirus potrzebuje nosiciela - jakiegoś pliku wykonywalnego, który modyfikuje doczepiając do niego swój kod wykonywalny, to robak jest pod tym względem samodzielny a rozprzestrzenia się we wszystkich sieciach podłączonych do zarażonego komputera poprzez wykorzystanie luk w systemie operacyjnym oraz naiwność użytkownika. Oprócz replikacji, robak może mieć wbudowane procedury dodatkowe, takie jak niszczenie plików, wysyłanie poczty lub pełnienie roli backdoora lub konia trojańskiego.


ROBOT INTERNETOWY
Robot internetowy - jest programem zbierającym informacje o strukturze i stronach umieszczanych w indeksie wyszukiwarek i służą min do:
Dodawania do wyszukiwarek;
Sprawdzania kodu strony;
informacji o stronie;
"co nowego";
mirrorów stron.
przypadku robota Google tzn. Googlebota mówi się robotach wykonująych "Google's fresh crawl" i "Google's deep crawl" lub "Google's main crawl". "Fresh crawl" jest wykonywany często, nawet kilka razy dziennie - robot najprawdopodobniej sprawdza co się zmieniło na stronie, "deep crawl" głębokie indeksowanie najprawdopodobniej polega na pobieraniu większej ilości danych z witryny i odbywa się kilka razy w miesiącu.
generowany przez roboty jest jednym z podstawowych wskaźników mówiących o pozycjonowaniu strony.
używane wymiennie:
Pełzacz;
Pająk;
Robot;
BOT;
Web Wanderer;
Web Crawler;
Spider.


ROUTER
Router (ruter, trasownik) to urządzenie sieciowe, które określa następny punkt sieciowy do którego należy skierować pakiet danych (np. datagram IP). Ten proces nazywa się routingiem (rutingiem) bądź trasowaniem. Routing odbywa się w warstwie trzeciej modelu OSI.
Router używany jest przede wszystkim do łączenia ze sobą sieci WAN, MAN i LAN.
Routing jest najczęściej kojarzony z protokołem IP, choć procesowi trasowania można poddać datagramy dowolnego protokołu routowalnego np. protokołu IPX w sieciach obsługiwanych przez NetWare (sieci Novell).
routery z lat sześćdziesiątych były komputerami ogólnego przeznaczenia. Chociaż w roli routerów można używać zwykłych komputerów, nowoczesne szybkie routery to wysoce wyspecjalizowane urządzenia, w których interfejsy sieciowe są połączone bardzo szybką magistralą wewnętrzną. Zazwyczaj mają wbudowane dodatkowe elementy (takie jak pamięć podręczna czy układy wyręczające procesor w pakowaniu i odpakowywaniu ramek warstwy drugiej) w celu przyspieszenia typowych czynności, takich jak przekazywanie pakietów.
Wprowadzono również inne zmiany w celu zwiększenia pewności działania, takie jak zasilanie z baterii oraz pamięć trwała zamiast magnetycznej. Nowoczesne routery zaczynają więc przypominać centrale telefoniczne, a obie te technologie coraz bardziej się upodabniają i prawdopodobnie wkrótce się połączą.
Aby mógł zajść routing, router musi być podłączony przynajmniej do dwóch podsieci (które można określić w ramach jednej sieci komputerowej).
Szczególnym przypadkiem routera jest przełącznik warstwy trzeciej, czyli urządzenie z jednym interfejsem sieciowym, które routuje pomiędzy dwoma lub większą ilością sieci wydzielonych logicznie na tym pojedynczym interfejsie. Dla sieci Ethernet są to VLAN-y (wirtualne sieci lokalne), dla sieci ATM czy Frame Relay kanały PVC/SVC (Permanent Virtual Circuit/Switched Virtual Circuit, stałe bądź komutowane kanały wirtualne).
Router tworzy i utrzymuje tablicę routingu, która przechowuje ścieżki do konkretnych obszarów sieci i metryki związane z tymi ścieżkami.
Aby router mógł trasować pakiety i wybierać optymalne marszruty niezbędna jest mu wiedza na temat otaczających go urządzeń (m.in. innych routerów i przełączników). Wiedza ta może być dostarczona w sposób statyczny przez administratora i nosi wówczas nazwę trasy statycznej lub router może ją pozyskać dynamicznie od innych urządzeń warstwy 3 - trasy takie nazywane są dynamicznymi. Do wyznaczania i obsługi tras dynamicznych router wykorzystuje protokoły routingu.



S


SCREAMER
Screamer - rodzaj animacji, również interaktywnej, zwykle Flash, stworzonej specjalnie po to, aby przestraszyć widza. Adresy screamerów to najczęściej bezpośrednie odwołania do pliku .swf bez żadnego opisu.
Z pozoru screamery wydają się niewinną zabawą w stylu "znajdź 10 różnic" itp., mającą zmusić użytkownika, aby wpatrywał się w ekran. Często w tle słychać cichy dźwięk, co ma nakłonić widza, aby zwiększył głośność. Czasami pojawia się polecenie, aby to zrobić. Screamer może być bardzo mały, co ma spowodować zmaksymalizowanie okna animacji przez użytkownika. Po kilku chwilach rozlega się głośny dźwięk, np. krzyk, a na ekranie pokazuje się jakaś krwawa lub nieprzyjemna fotografia.


SESJA
Sesja to w informatyce obiekt, zapamiętujący przez pewien czas na serwerze szczegóły dotyczące połączenia z klientem. Cechą charakterystyczną sesji jest to, że przypisane do niej dane mają przeważnie charakter chwilowy, ulotny (w przeciwieństwie np. do preferencji przypisywanych do konta klienta).
Sesje baz danych:
Sesja w bazach danych zaczyna się z chwilą zalogowania, a kończy wraz z wylogowaniem się z bazy. Pojedyncza sesja bazy danych dzieli się na wiele transakcji.
Sesje internetowe:
W przypadku klientów WWW dane te mogą obejmować np. adres IP klienta, odwiedzone przez niego podstrony, wybrane produkty w sklepie internetowym itp. Dzięki otwieraniu osobnej sesji dla każdego klienta, informacje te nie mieszają się między pomiędzy różnymi użytkownikami danej strony. Identyfikator sesji po stronie klienta jest na ogół przechowywany w cookie, czasami w treści URLa.


SHAREWARE
Shareware to rodzaj płatnego programu komputerowego, który jest rozpowszechniany bez opłat do sprawdzenia przez użytkowników. Po okresie próbnym (najczęściej po miesiącu) za taki program trzeba płacić.
Czasami producent oprogramowania wydaje jedną wersję na licencji shareware, a drugą (zazwyczaj z ograniczeniami, np. z blokadą dostępu do niektórych funkcji) na licencji freeware.


SENDMAIL
Sendmail jest popularnym serwerem pocztowym (MTA), rozwijanym od 1979. Autorem pierwszej wersji sendmaila jest Eric Allman, który napisał również jego poprzednika - delivermaila. Oprócz SNMP sendmail wspiera wiele sposóbów przesyłania i dostarczania poczty. Jest najpopularniejszym MTA w internecie, co częściowo wynika z tego, że jest standardowym programem tego typu w wielu systemach typu Unix. Jest rozpowszechniany zarówno jako wolne oprogramowanie jak i na licencjach zamknietych.


SERWER
Serwer to komputer z zainstalowanym odpowiednim oprogramowaniem umożliwiającym między innymi współdzielenie łącza internetowego czy korzystanie z zasobów takich jak bazy danych i pliki, a także urządzeń peryferyjnych jak drukarki i skanery.
Serwerem może być zwykły komputer, jednak do pełnego wykorzystania możliwości jakie daje oprogramowanie serwerowi, maszyny takie wyposaża się w duże i szybkie dyski twarde, sporą ilość pamięci RAM oraz najnowsze procesory. Serwer musi być maszyną niezawodną, w tym celu często posiada awaryjne zasilanie, a pomieszczenie w którym stoi powinno posiadać odpowiednią wentylację. Serwer jest zazwyczaj podłączony do internetu szybkim łączem, które dzięki oprogramowaniu potrafi dzielić pomiędzy aktualnie chcących korzystać z zasobów internetu użytkowników, których nazywa się klientami. Serwer niepodłączony do internetu, na przykład w sieci lokalnej może zarządzać współdzieleniem zasobów na poszczególnych komputerach (na przykład zainstalowanymi programami, danymi czy też urządzeniami peryferyjnymi).
Współdzielenie zasobów odbywa się na zasadzie klient-serwer. Najprostszym przykładem klienta jest użytkownik internetu chcący wyświetlić stronę, a oprogramowania klienckiego - jego przeglądarka internetowa. Przeglądarka wysyła prośbę do serwera o udostępnienie strony (zleca usługę), serwer ściąga ją (wykonuje usługę - często również z wykorzystaniem innych serwerów) i przekazuje klientowi.
Serwery najczęściej pracują pod kontrolą systemów operacyjnych takich jak FreeBSD, Solaris czy Linux opartych na architekturze Uniksa. Oprogramownie zainstalowane na komputerze który pełni rolę serwera zależne jest od jego funkcji. Wśród wielu usług realizowanych przez serwery w internecie są między innymi: obłusga stron WWW, poczty elektronicznej, przesyłanie plików, komunikacja online czy strumieniowa transmisja audio i wideo oraz wiele innych. Przykładowo jeśli ma to być serwer www, wykorzystuje się często darmowe oprogramowanie Apache.


SERWER INTERNETOWY
Nazwa serwer internetowy obejmuje dwa pojęcia:
host - (zazwyczaj) komputer podłączony do sieci, realizujący określone usługi;
specjalizowane oprogramowanie uruchomione na tymże sprzęcie, np. serwer HTTP, SMTP, DNS, FTP i wiele innych.
Czasem mówiąc serwer internetowy mamy na myśli oba te znaczenia na raz. Należy podkreślić, że niekoniecznie musi być to komputer - serwerem DHCP może być np. router.


SERWER WWW
Serwer WWW - program działający na serwerze internetowym, obsługujący żądania protokołu HTTP. To z serwerem WWW łączy się przeglądarka internetowa, by załadować wskazaną przez użytkownika stronę WWW.
Serwer WWW pośredniczy czasem w realizacji innych usług, np. zleca przetworzenie pliku źródłowego serwerowi PHP i wysyła przeglądarce stronę wynikową.
serwerem WWW jest Apache. Wg badań z października 2004 obsługuje on przeszło 67% wszystkich witryn internetowych na świecie. Warto podkreślić, że Apache to otwarte oprogramowanie. Drugim pod względem popularności jest Microsoft Internet Information Services (IIS).


SKLEP INTERNETOWY
Sklep internetowy to serwis oferujący sprzedaż wysyłkową produktów przez Internet. Forma ta staje się obecnie coraz popularniejsza z uwagi na wygodę i z reguły niższe ceny towarów, a ponadto możliwość szybkiego porównania cen u wielu dostawców.
Kupowanie produktu w sklepie internetowym odbywa się w kilku krokach:
Dodanie wszystkich żądanych produktów na listę zamówienia (zwaną koszykiem)
Wypełnienie w serwisie formularza, w którym podaje się dane adresowe
opłaty (najczęściej za pomocą karty kredytowej lub przelewu) - choć zazwyczaj dopuszcza się również płatność przy odbiorze przesyłki
Pierwszy supermarket internetowy, wg tygodnika Time, otworzony został w 1997 r. w Polsce przez firmę ToTu z Poznania.


SKRZYNKA MAILOWA
Skrzynka mejlowa (ang. mail - poczta) to odpowiednik standardowej skrzynki pocztowej dla poczty elektronicznej. Jest to zasób elektroniczny, na który składa się obszar pamięci dyskowej przeznaczony do przechowywania listów elektronicznych oraz oprogramowanie serwerowe zwane MTA służące do realizacji zadań związanych z odbieraniem lub wysyłaniem listów elektronicznych.
Skrzynki mejlowe mają zwykle ograniczoną pojemność ustaloną przez administratora zarządzającego systemem komputerowym, na którym zlokalizaowana jest dana skrzynka mailowa.
Z punktu widzenia administratora systemu na skrzynkę mejlową składają się następujące elementy:
lub katalog przeznaczony na pocztę przychodzącą lub pocztę wychodzącą. W prostszych implementacjach skrzynka mejlowa zawiera jedynie jeden plik przeznaczony na pocztę przychodzącą i wtedy każdy użytkownik musi zapisywać pocztę wychodzącą we własnym zakresie.
poczty elektronicznej (tzw. MTA, ang. Mail Transfer Agent), który jest odpowiedzialny odbieranie poczty w imieniu danego użytkownika. MTA musi działać przez cały czas aby zapewnić, że listy elektroniczne nie będą gubione.
służący do wysyłania poczty w imieniu użytkownika.
konfiguracyjne lub dodatkowe oprogramowanie pozwalające na uwierzytelnianie użytkowników.


SKYPE
Skype - komunikator internetowy, oparty na technologii peer-to-peer.
Skype umożliwia prowadzenie darmowych rozmów głosowych oraz wymiany video między użytkownikami programu oraz płatnych rozmów z posiadaczami telefonów stacjonarnych lub komórkowych za pomocą technologii VoIP (Voice over IP), jednak po znacznie niższej cenie niż w przypadku tradycyjnej telefonii. Przykładowa cena jednej minuty rozmowy z USA, Kanadą lub wybranymi krajami Unii Europejskiej (również z Polską) i kilkoma innymi krajami lub miastami (Moskwa, Petersburg) wynosi 1,7 eurocentów. Połączenia do polskich telefonów komórkowych kosztują 20 eurocentów. Darmowe są również połączenia z numerami typu 800 do Polski (0-800), USA (1-800, 1-888, 1-877 i 1-866), Wielkiej brytanii i Francji.
Oprócz tego Skype oferuje funkcje bezpośredniej wymiany informacji tekstowych za pomocą ręcznie wpisywanych wiadomości oraz przesyłu plików.
Program działa na kilku platformach systemowych.
Skype, jak podają jego twórcy, używa zestawu modułów firmy GIPS, w tym kodeka GIPS iSAC, który dostosowuje szybkość transferu danych do aktualnej przepustowości łącza (średnio 3-16 kilobajtów/s). Co ważniejsze, w przeciwieństwie do kodeków z tradycyjnej telefonii (w tym GSM i 3G), które oparte są na CELP (Code Excited Linear Prediction), nie potrzebuje 70-100ms próbki testowej na resynchronizację w przypadku utraty ciągłości połączenia. Skype wykorzystuje też kodek dźwięku GIPS iLBC, przeznaczonego do połączeń o małej przepływności.
stronie nadawcy Skype stosuje procedurę GIPS AGC (Adaptive Gain Control), polegającą na ustawieniu optymalnego poziom sygnału i redukcji szumu. U odbiorcy stosowana jest procedura GIPS NetEQ APC (Adaptive Playout Controller), która buforuje próbki testowe przesyłanego dźwięku aby zminimalizować efekt różnicy opóźnień przesyłania pakietów, tzw. jitter.
Skype w czerwcu 2005 roku zawarł umowę z polskim portalem internetowym Onet.pl. Usługi tego komunikatora zostały włączone do oferty polskiego portalu.
W wrześniu 2005 amerykańska firma eBay ogłosiła porozumienie ze Skype dotyczące przejęcia tej firmy za 2,6 mld dolarów.


SLASHDOT
Slashdot (często pisany w skrócie "/.") to popularny weblog o tematyce naukowo-technicznej, na który składają się krótkie notki o ciekawych stronach w Internecie wraz z linkami do tych stron. Internauci czytający daną notkę mają możliwość dodania własnego komentarza lub wypowiedzi. Zwykle z notką związane jest od 50 nawet do kilkuset wypowiedzi. Zarys notki jest zazwyczaj dostarczany przez Internautów odwiedzajacych serwis Slashdot, a ich akceptacja do umieszczenia na stronach serwisu zależy od redaktorów serwisu. Inne informacje, które pojawiają się na stronach Slashdota to recenzje filmów, książek i pytania do serwisu o nazwie "Ask Slashdot".
Dewiza serwisu Slashdot brzmi: "News for nerds, stuff that matters" jednak czasem Slashdot jest krytykowany za to, że niejednokrotnie informacje są niesprawdzone lub celowo rozjątrzające w celu wywołania gorącej dyskusji, zamiast poważnego przedstawiania rzetelnych informacji i zrównoważonych komentarzy.
Nazwa Slashdot effect, powstała w związku z pojawieniem się informacji o stronie internetowej w serwisie Slashdot, który generuje olbrzymi ruch.
Obecnie serwis jest częścią sieci OSTG, do której należą również NewsForge, Linux.com, SourceForge czy Freshmeat.


SPAM
Spam to elektroniczne wiadomości rozsyłane do osób, które ich nie oczekują. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.
Istotą spamu jest rozsyłanie dużej liczby informacji komercyjnych o jednakowej treści do nieznanych sobie osób. Nie ma znaczenia jaka jest treść tych wiadomości. By wiadomość określić mianem spamu musi ona spełnić trzy następujące warunki jednocześnie:
treść wiadomości jest niezależna od tożsamości odbiorcy;
odbiorca nie wyraził uprzedniej, zamierzonej zgody na otrzymanie tej wiadomości;
treść wiadomości daje podstawę do przypuszczeń, iż nadawca wskutek jej wysłania może odnieść zyski nieproporcjonalne w stosunku do korzyści odbiorcy.
Masowe e-maile dzielą się na dwie kategorie: Pierwsza to tzw. Unsolicited Commercial Email (UCE), czyli spam komercyjny o charakterze reklamowym, zakazany przez prawo tak polskie jak i dyrektywę UE. Druga to tzw. Unsolicited Bulk Email (UBE), czyli maile o charakterze często niekomercyjnym, takie jak apele organizacji społecznych i charytatywnych, czy partii politycznych prośby o pomoc czy masowe rozsyłanie ostrzeżeń np. o wirusach komputerowych. Próby wprowadzenia zakazu w dyrektywie UE rozsyłania e maili o charakterze społeczno-politycznym zostały w 2002 r. odrzucone przez Parlament Europejski wobec protestów europejskich partii politycznych i organizacji społecznych.


SPLOG
Splog to blog wykorzystywany do spamowania wyników wyszukiwarek internetowych.
Sam termin ukuty został w sierpniu 2005 (choć zjawisko jest dużo starsze), powstając przez skrócenie określenia spam blog.


SPYWARE
Spyware to programy komputerowe, których celem jest szpiegowanie działań użytkownika.
Programy te gromadzą informacje o użytkowniku i wysyłają je często bez jego wiedzy i zgody autorowi programu. Do takich informacji należeć mogą:
adresy www stron internetowych odwiedzanych przez użytkownika
osobowe
kart płatniczych
hasła
dane o komputerze (system operacyjny, przeglądarka internetowa)
zainteresowania użytkownika (np. na podstawie wpisywanych słów w oknie wyszukiwarki)
adresy email
te czasami mogą wyświetlać reklamy lub rozsyłać spam (patrz botnet).
Do najbardziej znanych programów tego typu należą:
Aureate
Cydoor
Gator
Promulgate
SaveNow
Programy tego typu zaliczane są do kategorii Malware. W chwili obecnej funkcjonują one niemal wyłącznie w środowisku Microsoft Windows. Do wykrywania, usuwania i zwalczania tego typu programów służą różne programy jak:
Adware
Spybot Search & Destroy
Spy Sweeper


SSL
SSL (ang. Secure Sockets Layer) - protokół, w swojej pierwotnej wersji zaprojektowany przez firmę Netscape Communications Corporation zapewniający poufność i integralność transmisji danych oraz zapewnienie uwierzytelnienia, opierający się na szyfrach asymetrycznych oraz tzw. certyfikatach standardu X.509.
Zaletą protokołu jest fakt, że działa on na warstwie TCP, a więc można łatwo zastosować do zabezpieczenia protokołów warstwy aplikacyjnej (np.: telnet, HTTP, gopher, POP3).
Istnieją trzy wersje protokołu - wersja 1 miała poważną dziurę w bezpieczeństwie biorącą się z nieweryfikowania procedury uzgadniania szyfru - atakujący mógł wymusić używanie przez strony najsłabszego szyfru obsługiwanego przez obie strony, ze złamaniem którego mógł sobie poradzić znacznie łatwiej niż z szyfrem, który strony wybrałyby normalnie. Wersja 2 weryfikuje procedurę negocjacyjną.
Obecnie najczęściej używaną wersją jest SSL 3. Aktualnie uważany jako standard bezpiecznej transmisji danych w internecie i rozwijany jako TLS (ang. Transport Layer Security).


STRONA INTERNETOWA
Strona internetowa (strona WWW) to dokument utworzony w którejś z odmian języka SGML (HTML, XML), pobierany z dysku lokalnego bądź serwera internetowego i interpretowany po stronie użytkownika za pomocą przeglądarki. Cechą charakterystyczną stron WWW jest hipertekstowość i często multimedialność. Część stron internetowych może zawierać w sobie elementy prezentacji stworzonych za pomocą dodatkowych technologii (np. Flash), część tworzona jest dynamicznie w momencie wysłania przez przeglądarkę zapytania do serwera.
Zbiór powiązanych tematycznie i umieszczonych na jednym serwerze stron internetowych często nazywa się serwisem internetowym/WWW lub witryną internetową.


STRONA SZOKUJĄCA
Strona szokująca to specjalnie stworzona strona internetowa, o strasznej lub obrzydliwej treści mającej celowo za zadanie zaszokowanie odwiedzającą tę stronę osobę. Najczęściej wyświetla zdjęcia bez żadnego ostrzeżenia, jeśli takowe istnieje zazwyczaj umieszczane jest w taki sposób, że użytkownik i tak zobaczy główne zdjęcie. Niektóre zawierają animacje, lub całe galerie niesmacznych zdjęć.
Linki do takich stron są przesyłane pocztą elektroniczną lub umieszczane na różnego rodzaju forach, grupach dyskusujnych, itp. Odnośniki te są zazwyczaj maskowane w taki sposób, aby korzystali z nich przypadkowi użytkownicy. Umieszczanie hiperłączy do stron szokujących bez podawania informacji o ich zawartości uznawane jest za trolling.
Witryna Slashdot zawierała tak dużo zakamuflowanych linków, że jej oprogramowanie zostało zmieniane w taki sposób, aby poza nazwą strony jako hiperłączem wyświetlało jeszcze adres tej strony w nawiasie kwadratowym (np Polska Wikipedia [pl.wikipedia.org]). Sprawiło to że niemożliwe stało się ukrycie linku do powszechnie znanych stron, takich jak goatse.cx. Nawet pomimo tworzenia mirrorów takich witryn, oraz tworzenia skryptów przekierowywujących spadła liczba odnośników do stron szokujących.
Ostatnio część troli zaczęła podawać linki do parodii stron szokujących (np www.oralse.cx będącą parodią www.goatse.cx, która zawiera zdjęcie kotka) zakamuflowane jako odnośniki do "normalnych" stron szokujących, lub stron pornograficznych.


SUBDOMENA
W systemie DNS subdomena to adres internetowy, który przynależy do domeny właściwej.
Jeżeli posiadamy domenę o adresie: www.adres-strony.com.pl i chcemy uruchomić sklep internetowy to zakładamy dla tego sklepu subdomenę o nazwie sklep. Adres naszego sklepu będzie następujący: www.sklep.adres-strony.com.pl.
Subdomena jest usługą przeznaczoną dla każdego. Każdy, kto chce mieć własną subdomenę musi spełniać odpowiednie warunki nadane przez administratora.
Subdomena jest kontem z własnym katalogiem www, posiada hasło, katalog CGI, program pocztowy.
Jedną z zalet subdomeny jest to, iż wybierając sobie znaną i cenioną domenę zyskujemy elegancki i jednoznacznie kojarzący się adres, który można łatwo wykorzystać w prowadzonej działalności marketingowej.


ŚWIADCZENIE USŁUG DROGĄ ELEKTRONICZNĄ
Świadczenie usług drogą elektroniczną to termin prawniczy, którego definicja zawarta jest w ustawie z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. Nr 144, poz. 1204). Jest to wykonanie usługi, które następuje przez wysyłanie i odbieranie danych za pomocą systemów teleinformatycznych, na indywidualne żądanie usługobiorcy, bez jednoczesnej obecności stron, przy czym dane te są transmitowane za pośrednictwem sieci publicznych.
Ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną nie stosuje się do używania poczty elektronicznej lub innego równorzędnego środka komunikacji elektronicznej między osobami fizycznymi, w celach osobistych niezwiązanych z prowadzoną przez te osoby, chociażby ubocznie, działalnością zarobkową lub wykonywanym przez nie zawodem. Jest też zalążek regulacji dotyczącej spamu: Zakazane jest przesyłanie niezamówionej informacji handlowej skierowanej do oznaczonego odbiorcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej.



T


TLEN.PL
Komunikator Tlen.pl, polski komunikator internetowy. Jest integralną częścią portalu internetowego o2.pl.
Jego protokół komunikacyjny jest zmienioną, zamkniętą kopią protokołu jabbera.
Komunikator Tlen.pl domyślnie umożliwia komunikację z użytkownikami sieci Tlen.pl jak również Gadu-Gadu. Głównymi jego funkcjami są: prowadzenie rozmów w czasie rzeczywistym, przesyłanie wiadomości, chat, przesyłanie plików, prowadzenie rozmów głosowych, prowadzenie wideokonferencji, wysyłanie SMS .
Rozmowy szyfrowane są dwoma algorytmami: AES oraz RSA.
Interfejs komunikatora jest bardzo elastyczny. Oparty na XMLu, umożliwia użytkownikom wprowadzanie drobnych poprawek, jak również tworzenie własnych dodatków takich jak skiny, style rozmowy, zestawy ikon, czy zestawy dźwięków (bez większej znajomości języka, a dzięki edytorom praktycznie zerowej).
W wersji 4.0 udostępniono rozbudowane API, które umożliwiło programistom rozszerzenie funkcji samego komunikatora. Możliwe stało się napisanie dodatków rozbudowywujących możliwości np. wysyłania SMSów, funkcji archiwum, jak również komunikację z innymi sieciami IM.
danych producenta, w sieci komunikatora zarejestrowało się ponad milion użytkowników.
z tlenowym kontem otrzymujemy skrzynkę pocztową o pojemności 1 GB (1024 MB) w trzech domenach:
tlen.pl
o2.pl
go2.pl


TROLLING
Trolling to wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych "miejsc" w Internecie (grupy i listy dyskusyjne, fora internetowe, czaty itp.) w celu wzniecenia kłótni. Często też podaje linki do stron z obrzydliwą zawartością, najczęściej tak zamaskowane, że niczego nieświadomy użytkownik widzi nagle zdjęcia zmasakrowanych zwłok, wypróżniających się ludzi, itd. Zobacz goatse.cx. Inną metodą trollingu jest podawanie linków do screamerów bez ostrzeżenia.
Trolling jest złamaniem jednej z podstawowych zasad netykiety.
Termin "trolling" pochodzi od ang. Trolling for fish - metoda łowienia ryb, ponieważ troll "zarzuca haczyk", poruszając kontrowersyjny temat, często niepotrzebnie, aby wywołać kłótnię. Poprzez wsteczną etymologię uprawiających trolling nazwano trollami (od legendarno-baśniowych stworów z mitologii nordyckich).
Troll rozpoczyna dyskusję przede wszystkim po to, aby wywołać zamieszanie, wyładować w niej swoje negatywne emocje, oraz aby poczuć się ważnym i zauważonym. Rzadziej spotykanym powodem jest chęć popisania się elokwencją i sztuką erystyki.
Troll zwykle reaguje wrogo zarówno na próby uspokojenia dyskusji, jak i agresywne reagowanie na jego zaczepki, zaś merytoryczna zawartość dyskusji ma dla niego znaczenie tylko o tyle, o ile rozpala w dyskutantach negatywne emocje i przyczynia się do kontynuowania sporu. Sprawia to zazwyczaj takie wrażenie, jakby troll "sycił" się nimi. Najczęściej im więcej osób wpadnie w jego sidła i odpowie na jego post, tym bardziej wydaje się zadowolony. Znużenie dyskutantów objawiające się kończeniem dyskusji (patrz: EOT) lub też wrzuceniem go do killfile'a interpretuje jako odniesienie zwycięstwa.
Najskuteczniejszą obroną przed trollingiem jest całkowite zignorowanie wszelkich zaczepek trolla, w momencie gdy się zorientujemy, że mamy z nim do czynienia. O ile istnieje taka możliwość, administratorzy lub moderatorzy powinni kasować wszystkie wiadomości, które można uznać za trolling. Zazwyczaj konsekwentne ignorowanie trolla skutkuje jego zniechęceniem i przeniesieniem się w inne miejsce, lub całkowitym zaprzestaniem działalności.
W slangu internetowym często mówi się, że trolla nie należy "karmić" - czyli że nie należy z nim w ogóle wchodzić w jakąkolwiek polemikę.



U


URL
URL (ang. Uniform Resource Locator) oznacza zunifikowany format odnośników do zasobów (głównie Internetu).
Większości użytkowników sieci URL kojarzy się wyłącznie z adresami stron WWW, format ten jednak daje też możliwość odsyłania do wszelkich innych usług dostępnych w Internecie. Wpisując poprawny odnośnik do okna przeglądarki stron WWW możemy szybko wywołać określoną informacje (o ile mamy sprawne łącze).


USENET
Usenet News to ogólnoświatowy system grup dyskusyjnych, z którego można korzystać przez Internet. Składa się on z wielu tysięcy grup tematycznych, ułożonych w strukturę hierarchiczną. Wiadomości (zwane również "postami"), przypominające zwykłe e-maile użytkownicy wysyłają do specjalnych serwerów, które następnie automatycznie wymieniają je między sobą.
Usenet to rozwinięcie i połączenie idei grup mailowych i BBS-ów. Podobnie, jak to jest w przypadku grup mailowych, usenet umożliwia wymianę za pomocą e-maili poglądów z grupą osób zainteresowanych danym tematem, niezależnie od ich miejsca przebywania. W odróżnieniu jednak od grup mailowych, mechanizm przekazu jest zbliżony do BBS. Posty są przechowywane na specjalnych serwerach i nie są bezpośrednio wysyłane do zainteresowanych osób, lecz to te osoby muszą je sobie z serwera ściągać za pomocą odpowiedniego programu (tzw. czytnika news). Nie istnieje więc potrzeba zapisywania się do grupy, a posty nie zaśmiecają skrzynek pocztowych korzystających z danej grupy osób.
Trzema podstawowymi cechami odróżniającymi Usenet od innych tego rodzaju usług są:
powszechność - serwery usenetu są z sobą w stałej łączności i stale wymieniają między sobą nadchodzące posty. Każdy może pisać do każdej grupy co chce, aczkolwiek niektóre grupy są moderowane, tj. nadchodzące posty są dopuszczane na grupę po sprawdzeniu, czy ich zawartość dotyczy tematu danej grupy i nie narusza netykiety
hierarchia grup tematycznych - grupy tworzą hierarchię, która jest jednakowa na wszystkich serwerach, gdyż inaczej nie można by wymieniać między serwerami postów
własność całej usługi - usługa nie jest obsługiwana przez żadną firmę czy organizację. Jej zarządzanie przypomina zarządzanie całym Internetem - serwer usenetu może uruchomić każdy, o ile spełni elementarne, techniczne wymogi i zobowiąże się przestrzegać netykiety. W gestii administratora serwera news leży jakie grupy i komu chce udostępnić
grup tematycznych:
grup tematycznych jest "sercem" całej usługi. Grupy są posortowane w formie drzewa hierarchicznego, kolejne piętra drzewa są oddzielone w nazwie kropką. Np. grupy sci - to grupy poświęcone poszczególnym działom nauki. Grupa sci.chem - to ogólna grupa chemiczna, sci.chem.org - to grupa poświęcona chemii organicznej.
Ogólne nazwy 8 podstawowych gałęzi grup (tzw. BIG8):
sci - nauka, np. sci.physics
soc - nauki i sprawy społeczne, np. soc.culture.polish
- rekreacja i sport, np. grupa o rowerach: rec.bicycles
comp - grupy związane z tematyką komputerową, np. comp.linux
- nowości na temat samego usenetu
- sprawy "ogólnoludzkie", np. humanities.family
- tematy "uboczne", np. o szydełkowaniu lub hodowli kanarków
z ogólnymi nazwami tworzą ogólnoświatową hierarchię grup, która jest dostępna na wszystkich serwerach na całym świecie i na których pisze się wyłącznie po angielsku. Oprócz tego są grupy regionalne, związane z poszczególnymi krajami, zaczynające się przedrostkiem skrótu danego kraju. Dla Polski jest to pl. Wewnątrz gałęzi grup regionalnych są podgałęzie z przedrostkami wziętymi z grup ogólnoświatowych, więc zwykle comp, hum, rec, sci, soc, oraz alt. Np. polskojęzyczna grupa poświęcona chemii to: pl.sci.chemia. Grupy regionalne są zwykle dostępne przede wszystkim na serwerach wewnątrz danego kraju, jednak każdy administrator każdego serwera usenetu może je w każdej chwili dołączyć do swojej listy np. na prośbę kilku użytkowników.
są zakładane (i ew. likwidowane) poprzez głosowania. Osoba zainteresowana założeniem danej grupy wysyła post rozpoczynający oficjalnie procedurę głosowania, po czym każdy użytkownik usenetu może się wypowiedzieć, czy chce aby dana grupa powstała, czy nie. Jeśli liczba głosów na tak jest wystarczająca (ile tych głosów musi być, jest zależne od miejsca w hierarchii, w którym chcemy daną grupę utworzyć) i nie ma zbyt wiele głosów przeciwko, to grupa jest oficjalnie tworzona i dołączana do drzewka hierarchii.
istnieją dwie hierarchie, na których panują trochę odmienne zasady: alt.* oraz free.*. Zasady zakładania nowych grup są tutaj bardzo liberalne i jest to miejsce na grupy nie pasujące do innych hierarchii. Powoduje to jednak, że jest tam duży bałagan i z tego powodu na wielu serwerach news nie są one trzymane. Hierarchie alternatywne znajdują się czasem także wewnątrz hierarchii narodowych.
Historia Usenetu
Usenet, będący obecnie usługą internetową, jest starszy od Internetu. Jego protoplastą była mała sieć oparta na serwerach na Uniwersytecie Duke i Uniwersytecie Północnej Karoliny połączonych razem zwykłą linią modemową, stworzoną przez Toma Truscotta i Jima Ellisa w 1979 roku. Oprogramowanie serwera zbierającego wiadomości i protokół przesyłu wiadomości między serwerami były autorstwa Jima, podczas gdy cała idea hierarchicznie katalogowanych grup tematycznych i automatyczna wymiana postów między serwerami były pomysłem Toma.
zapoczątkowana na Uniwersytecie Duke rozrastała się w szybkim tempie. W 1981 roku było już ponad 150 serwerów i kilka tysięcy użytkowników rozsianych po całych Stanach Zjednoczonych.
wejściu w 1982 roku Uniwersytetu Duke do programu Arpanet, będącego początkiem rozwoju Internetu serwer news tego uniwersytetu został podłączony do sieci opartej na protokole TCP/IP i wszyscy użytkownicy Arpanetu mogli zacząć z niego korzystać. Serwer ten był jednocześnie nadal podłączony zwykłymi liniami modemowymi do tych serwerów, które jeszcze nie zostały podłączone do Arpanetu. Od tego momentu datuje się gwałtowny rozwój Usenetu.
W 1992 roku powstał pierwszy polski serwer news: cocos.fuw.edu.pl zarządzany przez Michała Jankowskiego.
W 1998 roku było już 11 000 serwerów i wysyłano ok. 18 000 postów dziennie. Późniejsze dane nie są już dostępne ze względu na internacjonalizację tej sieci. Szacuje się, że obecnie jest wysyłanych ok. miliona postów dziennie, osób czytających systematycznie rozmaite grupy jest ok. 20-30 milionów a na całym świecie jest ok. 100 000 serwerów.
Po rozdzieleniu Arpanetu na sieć wojskową i cywilną (Internet) Usenet stał się jedną z "naturalnych" usług tej sieci.


UWIERZYTELNIENIE
Uwierzytelnianie - proces, w którym sprawdza się czy dany podmiot jest naprawdę tym za kogo się podaje: identyfikacja.


UŻYTECZNOŚĆ
Użyteczność (ang. usability, web-usability) - nauka zajmująca się ergonomią urządzeń oraz aplikacji. W Polsce pojęcie użyteczności stosowane jest zazwyczaj w odniesieniu do ergonomii serwisów WWW oraz aplikacji użytkowych.
Użyteczność w ich przypadku skupia się na:
intuicyjnej nawigacji,
ułatwieniu skanowania w poszukiwaniu informacji,
zapewnieniu zrozumiałej dla użytkownika komunikacji.
Norma ISO 9241 definiuje użyteczność jako miarę, zgodnie z którą dany produkt może być używany dla osiągnięcia celów użytkowników w sposób wydajny, efektywny i zadowalający.



W


WEBMASTER
Webmaster - (ang. pan sieci) żargonowe określenie osoby pełniącej z własnej inicjatywy lub też czyjegoś zlecenia funkcję redaktora witryny internetowej. Jego zadania to: dbanie o wygląd strony oraz aktualizację danych, administracja i moderacja tych części witryny, które pozwalają na wyrażenie swojej opinii, czy dodanie artykułu przez gościa.
Spośród ogólnej grupy webmasterów można spróbować wyróżnić grupy o specyficznych zadaniach, które pojawiają się podczas tworzenia bardziej rozbudowanych witryn. Są to m.in.:
administratorzy witryny,
programiści webowi (osoby tworzące silnik witryny),
administratorzy baz danych,
web-designerzy,
newsmani (osoby zajmujące się pisaniem newsów na witrynach informacyjnych).
Praca webmastera wykonywana na czyjeś zlecenie może wystąpić w dwóch postaciach: jako jednorazowe zlecenie - webmaster wykonuje witrynę dostosowaną do potrzeb klienta, lub też jako stała praca - kiedy to stale opiekuje się konkretną witryną lub jej częścią.
Podstawowym narzędziem pracy webmastera jest edytor HTML.


WEB DESINGER
Web designer to osoba tworząca design (projekt graficzny) stron internetowych. Często webmaster i web designer to ta sama osoba/grupa.


WEBLOG
Weblog (w skrócie blog) jest to rodzaj strony internetowej, na której autor umieszcza datowane wpisy, wyświetlane kolejno, zaczynając od najnowszego. Blogi zazwyczaj posiadają system archiwizacji wpisów, możliwość komentowania wpisów przez czytelników, a także zestaw linków (tradycyjnie umieszczany w bocznej kolumnie): do blogów polecanych przez autora (tzw. blogroll) i innego rodzaju stron WWW.
Blogi najczęściej mają osobisty charakter i służą jako internetowe pamiętniki. Takie blogi zawierają osobiste przemyślenia, uwagi, komentarze, rysunki, a nawet nagrania, przedstawiając w ten sposób światopogląd autora. Blogi znajdują też wiele innych zastosowań: mogą być wykorzystywane jako wortale poświęcone określonej tematyce, narzędzia marketingu czy komunikacji politycznej. O ile osobiste blogi mają zazwyczaj jednego autora, o tyle w innych przypadkach blog ma często wielu autorów.
Autorzy blogów zazwyczaj śledzą inne blogi, linkują do nich i nawiązują kontakty z ich autorami, przez co siatka blogów zaczyna funkcjonować jako większa, powiązana całość. W przypadku blogów poświęconych specyficznej tematyce wymiana myśli między autorami może sprzyjać rozwojowi danej dziedziny wiedzy. W przypadku blogów osobistych, autorzy nawiązują często relacje towarzyskie, przez co sieć blogów możemy porównać do aplikacji typu social networking, takich jak Friendster czy polskie Grono lub Spinacz.
Popularność blogów w Polsce rozpoczęła się na przełomie 2001 i 2002. Pierwszym polskim serwisem internetowym umożliwiającym pisanie własnego bloga był serwis nlog.org, który zaczął działać już w czerwcu 2000 roku. Kilka miesięcy po powstaniu serwisu nlog.org swoją działalność rozpoczął serwis Blog.pl, który jest obecnie największym polskim serwisem blogowym.
15 listopada 2004 roku nazwę blog w Polsce, jako znak towarowy, zarejestrowała firma GERY Design - Gerard Grech z Wrocławia.


WEBMAIL
Webmail jest interfejsem World Wide Web pozwalającym użytkownikom czytać i pisać e-maile używając przeglądarki internetowej.


WIRTUALNA POLSKA
Wirtualna Polska to drugi co do wielkości pod względem liczby użytkowników (stan ze stycznia 2006) polski portal internetowy. Założony został w 1995 roku, przez Centrum Nowych Technologii sp. z o.o. W początkowych latach rozwoju serwis dostępny był pod adresem http://wp.cnt.pl/. Oprócz wielu serwisów informacyjnych WP udostępnia także takie usługi jak: darmowe konta pocztowe, możliwość zakładania stron WWW, wyszukiwarkę internetową, komunikator internetowy Spik, chat itp. Jednym z popularniejszych serwisów Wirtualnej Polski jest serwis MP3 oferujący z jednej strony darmowe legalne utwory muzyczne w formacie MP3, z drugiej strony promocję artystów.


WORLD WIDE WEB CONSORTIUM
World Wide Web Consortium, w skrócie W3C to organizacja, która zajmuje się ustanawianiem standardów pisania i przesyłu stron WWW.
Została założona 1 października 1994 roku przez Tima Berners-Lee, twórcę WWW oraz autora pierwszej przeglądarki internetowej i serwera WWW.
W3C jest obecnie zrzeszeniem ponad 400 organizacji, firm, agencji rządowych i uczelni z całego świata. Publikowane przez W3C rekomendacje nie mają mocy prawnej nakazującej ich użycie, lecz wpływowość samej organizacji nie pozwala się z nimi nie liczyć.


WIRUS KOMPUTEROWY
Wirus komputerowy to najczęściej prosty program komputerowy, który w sposób celowy powiela się bez zgody użytkownika. Wirus komputerowy w przeciwieństwie do robaka komputerowego do swojej działalności wymaga nosiciela w postaci programu komputerowego, poczty elektronicznej itp. Wirusy wykorzystują słabość zabezpieczeń systemów komputerowych lub właściwości systemów oraz niedoświadczenie i beztroskę użytkowników.
Niektóre wirusy mają też inne skutki uboczne:
kasowanie i niszczenie danych
rozsyłanie spamu
dokonywanie ataków na serwery internetowe
kradzież danych (hasła, numery kart płatniczych, dane osobowe)
wyłączenie komputera
wyświetlanie grafiki lub odgrywanie dźwięków
uniemożliwienie pracy na komputerze
umożliwienie przejęcia kontroli nad komputerem osobie nieupoważnionej
Wirusy można podzielić według wielu kryteriów. Przykładowy podział ze względu na infekowany obiekt:
wirusy dyskowe, infekujące sektory startowe dyskietek i dysków twardych
plikowe, które infekują pliki wykonywalne danego systemu operacyjnego
wirusy skryptowe
makrowirusy, których kod składa się z instrukcji w języku wysokiego poziomu, wykonywane przez interpreter.
wirusy komórkowe, na razie rzadkie ale być może w przyszłości mogą stanowić istotne zagrożenie w związku z rozwojem oprogramowania dla telefonów komórkowych i dostępnych usług. Przykładem może być wirus Cabir napisany w 2004 roku.
Pierwszy rodzaj wirusów był bardzo rozpowszechniony w czasach, kiedy powszechne było kopiowanie danych i programów na dyskietkach. Wirusy te przenosiły się między komputerami za pośrednictwem dyskietek. Uruchomione w środowisku nie posiadającym odpowiednich zabezpieczeń, zarażały pliki wykonywalne oraz kolejne dyskietki. Ich zmierzch przyszedł razem z wyparciem dyskietek przez CD-ROMy oraz rozpowszechnieniem Internetu. Dzisiaj są one właściwie niespotykane. Najbardziej znane przykłady wirusów z tej kategorii: brain, Stoned, Michelangelo.
Wirusy plikowe są najpowszechniejszym, obok makrowirusów, typem wirusów. Tworzone są głównie w asemblerze. Wirusy te są programami, które potrafią dołączać swój kod do kodu wykonywalnego innego programu. Infekują pliki na dysku, w udostępionych zasobach sieciowych lub wysyłają się w e-mailach poprzez SMTP. Przykładowe wirusy plikowe: Frodo, W95.CIH, W32.Magistr.
skryptowe to samoreplikujące się skrypty powłoki. Zwykle infekują one inne skrypty. W DOS-ie występują jako pliki .bat, pod Linuksem jako skrypty bashowe, pod systemem Windows jako np. Visual Basic script (.vbs). Przykładowe wirusy: Bat.Rous, VBS.LoveLetter, SH.Sizer.
rodzaj wirusów to programy zapisane jako makra. Infekują one dokumenty programów biurowych a rozprzestrzeniają się głównie za pośrednictwem poczty elektronicznej. Przykładowe wirusy: W95M.Concept, W97M.Melissa, W97M.Laroux.
Często wirusami komputerowymi mylnie nazwywane są wszystkie złośliwe programy.
Uważa się, że systemy komputerowe o architekturze uniksowej są lepiej zabezpieczone przez wirusami niż systemy operacyjne Microsoftu. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest ciągła praca z uprawnieniami administratora we wcześniejszych systemach (DOS, Windows 9x). W nowszych wersjach Windows zostało to poprawione, lecz ze względu na kompromisy związane z łatwością używania i przyzwyczajenia użytkowników, wciąż uprawnienia administratora nie są dostatecznie chronione w domyślnej instalacji. Popularność wirusów komputerowych jest związana z popularnością danej platformy, która tworzy środowisko do rozprzestrzeniania się wirusa. Wynika to z działania wirusów komputerowych w środowiskach homogenicznych.
Do zwalczania, usuwania i zabezpieczania się przed wirusami używane są programy antywirusowe.


WYSZUKIWARKA INTERNETOWA
Wyszukiwarka internetowa (ang. search engine) to program lub strona internetowa, której zadaniem jest ułatwienie użytkownikom Internetu znalezienie informacji w sieci.
Określenie Wyszukiwarka stosujemy do:
stron internetowych serwisów wyszukujących - czyli implementacji oprogramowania wyszukującego działającego z interfejsem WWW ogólnodostępnym dla internautów
oprogramowania przeznaczonego do indeksowania i wyszukiwania informacji w sieciach komputerowych: internecie, intranecie.
W znaczeniu ogólnym wyszukiwarka to oprogramowanie gromadzące w sposób automatyczny informacje o dokumentach tekstowych oraz plikach zgromadzonych w sieci (obszarze wyznaczonym dla wyszukiwarki do indeksowania).


WWW
World Wide Web (w skrócie określany jako WWW lub Web) jest hipertekstowym, multimedialnym, sieciowym (TCP/IP) systemem informacyjnym opartym na publicznie dostępnych, otwartych standardach IETF, W3C i ISO. Pierwotnym i w chwili obecnej nadal podstawowym zadaniem WWW jest publikowanie informacji.
Aby uzyskać dostęp do tak udostępnianej informacji, trzeba posłużyć się programem komputerowym, który nazywamy przeglądarką internetową. Przeglądarka łączy się z serwerem internetowym, skąd pobiera pewien zbiór informacji określany jako strona internetowa. Strona internetowa może zostać wyświetlona, zapisana w lokalnym systemie plików czy wydrukowana.
Zawartość strony internetowej jest hipertekstem, znaczy to, że użytkownik oglądając stronę internetową może podążać za hiperłączami, które przenoszą go do innych stron internetowych w ramach tego samego serwera internetowego lub innych dostępnych w ramach sieci. Częste korzystanie z WWW nazywa się "surfowaniem po sieci".
World Wide Web został zapoczątkowany na początku lat dziewięćdziesiątych w CERN jako system dostępu do danych, informacji (w tym graficznych) w heterogenicznym środowisku dużej organizacji naukowej.
Tim Berners-Lee, nazywany twórcą WWW, zbudował prototyp systemu, który później został przekształcony w to czym WWW jest dzisiaj. Szybko przekroczył (podobnie jak Internet) granice środowiska naukowego, a po kilku latach został zaadaptowany na całym świecie.



Y


YAHOO!
Yahoo! - jeden z najpopularniejszych i największych serwisów internetowych na świecie, posiadający wersje w kilkunastu językach. Od lipca 2005 roku istnieje polska wersja Yahoo! Mail.
Twórcami serwisu byli David Filo i Jerry Yang - doktoranci fizyki na Wydziale Inżynierii Elektrycznej Uniwersytetu w Stanford. Zaczęli swoją działalność w 1994 roku od porządkowania swoich dokumentów znalezionych w Internecie dzięki wyszukiwarce AltaVista. Wkrótce stwierdzili, że przygotowywany "domowym sposobem" katalog dokumentów internetowych jest na tyle interesującym przedsięwzięciem, aby poświęcić mu więcej czasu.
Nazwa Yahoo! oficjalnie pochodziła od frazy: "Yet Another Hierarchical Officius Oracle" - (kolejny zhierarchizowany system zarządzania bazą danych). W rzeczywistości jednak skrót został dobrany wtórnie do istniejącego już wczesniej słowa. "Yahoo" (w polskich tłumaczeniach "jahus") to rasa głupich, agresywnych i bezmyślnych, jednak przypominających ludzi zwierząt pociągowych, udomowionych przez "hymnów", inteligentne konie opisane przez Jonathana Swifta w jednej z podróży Guliwera.




Wszystkie definicje pochodzą ze strony Wikipedia - http://www.wikipedia.org